ภาวะเรอไม่ออก (Retrograde Cricopharyngeal Dysfunction – R-CPD) เป็นโรคที่มักเริ่มมีอาการตั้งแต่วัยเด็กและส่งผลกระทบต่อเนื่องจนถึงวัยผู้ใหญ่ โดยมีอาการร่วมที่เด่นชัดคือ การไม่สามารถเรอได้ ร่วมกับอาการท้องอืด แน่นหน้าอกและมีเสียงครืดคราดบริเวณหน้าอกด้านบนก่อนถึงคอเนื่องจากมีลมตีขึ้นมาที่หลอดอาหารส่วนบนแต่ไม่สามารถเรออกได้ ซึ่งหลายคนอาจสงสัยว่าปัจจัยด้านเพศมีความสัมพันธ์ต่อการเกิดโรคนี้อย่างไรหรือกลุ่มใดมีความเสี่ยงมากกว่ากัน
เนื่องจากภาวะเรอไม่ออกเป็นโรคที่เพิ่งได้รับการยอมรับและเป็นที่รู้จักไม่นาน ทำให้หลักฐานทางการแพทย์ส่วนใหญ่ยังมาจากกลุ่มตัวอย่างขนาดเล็ก ซึ่งยังไม่เพียงพอที่จะบอกว่าพบในเพศใดมากกว่ากันอย่างแท้จริง

ภาวะเรอไม่ออก (R-CPD) พบในใครบ้าง

ภาวะเรอไม่ออกพบได้ทั้งในผู้หญิงและผู้ชาย ผู้ป่วยจำนวนมากเริ่มมีอาการตั้งแต่เด็ก แต่ไม่เคยได้รับการวินิจฉัยหรือเพิ่งจะทราบว่าอาการที่เป็นอยู่นั้นผิดปกติเนื่องจากมีอาการอึดอัดแน่นท้องจากการที่มีลมในทางเดินอาหารส่วนบนมากและไม่สามารถเรอออกได้ โดยผู้ป่วยส่วนใหญ่ที่มาพบแพทย์มีอายุระหว่าง 20-30 ปี

ปัจจุบันพบในผู้หญิงหรือผู้ชายมากกว่ากัน

จากรายงานและการศึกษาบางชิ้นพบว่าภาวะเรอไม่ออกพบในเพศชายมากกว่าเพศหญิงเล็กน้อย อย่างไรก็ตามข้อมูลดังกล่าวอาจได้รับผลกระทบจากหลายปัจจัย เช่น การเข้าถึงการรักษา การตระหนักถึงภาวะโรคที่เป็นอยู่หรือการตัดสินใจเข้ารับการรักษา
ดังนั้นจึงยังไม่สามารถสรุปได้อย่างชัดเจนว่าภาวะเรอไม่ออกเกิดขึ้นในผู้ชายมากกว่าผู้หญิงจริงหรือไม่

อาการของภาวะเรอไม่ออกแตกต่างกันระหว่างผู้หญิงและผู้ชายหรือไม่

ปัจจุบันยังไม่มีข้อมูลว่าผู้หญิงและผู้ชายมีอาการภาวะเรอไม่ออกแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ โดยอาการหลักที่พบบ่อยในทั้งสองเพศคือ เรอไม่ออก ท้องอืด มีเสียงครืดคราดที่บริเวณหน้าอกด้านบน ผายลมมากเกินไปและอาเจียนลำบาก อย่างไรก็ตามความรุนแรงของอาการอาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล

ปัจจัยใดบ้างที่อาจเกี่ยวข้องกับภาวะเรอไม่ออก

นอกจากปัจจัยทางด้านเพศที่ยังไม่สามารถสรุปได้แน่ชัดแล้ว สาเหตุที่แท้จริงของภาวะเรอไม่ออกก็ยังคงไม่เป็นที่ทราบแน่ชัดเช่นกัน แต่เชื่อกันว่าเป็นปัญหาที่เกิดจากการทำงาน (Functional) มากกว่าปัญหาด้านโครงสร้าง (Structural) เนื่องจากไม่พบความเสียหายหรือความผิดปกติทางกายวิภาคใดๆ นอกจากนี้ยังไม่พบว่ามีความเชื่อมโยงกับเรื่องอาหาร พฤติกรรมการใช้ชีวิตหรือโรคประจำตัวอื่นๆ
แม้จะพบผู้ป่วยบางรายมีสมาชิกในครอบครัวมีอาการเดียวกัน แต่ก็ยังไม่ได้มีการยืนยันว่าภาวะนี้เกิดจากการถ่ายทอดทางพันธุกรรมโดยตรง ดังนั้นสมมติฐานในปัจจุบันจึงยังคงมุ่งเน้นไปที่ความผิดปกติของระบบประสาทที่ควบคุมการทำงานของกล้ามเนื้อหูรูดหลอดอาหารส่วนบนเป็นหลัก

หากสงสัยว่าตนเองมีภาวะเรอไม่ออก ควรทำอย่างไร

หากมีอาการเรอไม่ออก ท้องอืดเรื้อรัง ผายลมมากเกินไป ควรปรึกษาแพทย์เฉพาะทางเพื่อรับการวินิจฉัยที่ถูกต้อง เนื่องจากอาการดังกล่าวอาจเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ การตรวจพบและได้รับการรักษาแต่เนิ่นๆจะช่วยเพิ่มคุณภาพชีวิตให้ดีขึ้นได้

การดูแลผู้ป่วยภาวะเรอไม่ออกที่โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์

ด้วยความชำนาญการของทีมแพทย์ของศูนย์เฉพาะทางด้านการทำงานระบบทางเดินอาหาร บำรุงราษฎร์ เรามีความพร้อมในการตรวจประเมินผู้ป่วยที่สงสัยว่ามีภาวะเรอไม่ออกในทุกช่วงวัย เรามุ่งเน้นการวินิจฉัยเพื่อค้นหาสาเหตุที่แท้จริงของอาการและวางแผนการรักษาเฉพาะรายบุคคล เพื่อช่วยให้ผู้ป่วยกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างมั่นใจ

ที่มาของข้อมูล

Retrograde Cricopharyngeal Dysfunction | Sydney Voice & Swallowing
Retrograde cricopharyngeal dysfunction (R‐CPD): What do we know so far?
Retrograde Cricopharyngeal Dysfunction (RCPD) ‘No Burp Syndrome’ — Wiltshire ENT Surgery | Mr Joseph Sinnott
Is Retrograde Cricopharyngeus Dysfunction Genetic? - Biology Insights