ปากกาลดน้ำหนักกำลังเป็นทางเลือกยอดนิยม แต่การใช้โดยไม่มีความเข้าใจ อาจทำให้ไม่เห็นผลและเสียค่าใช้จ่ายโดยไม่จำเป็น

ปากกาลดน้ำหนักเป็นหนึ่งในทางเลือกที่ได้รับความนิยมในการควบคุมน้ำหนักในปัจจุบัน แต่การใช้ยาโดยไม่มีการประเมินอย่างเหมาะสม หรือขาดความเข้าใจในกลไกการทำงาน อาจทำให้ผลลัพธ์ไม่เป็นไปตามที่คาดหวัง และเพิ่มภาระค่าใช้จ่ายโดยไม่จำเป็น

ศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับหลักการทำงานของปากกาลดน้ำหนัก ใครบ้างที่เหมาะสม วิธีใช้ที่ถูกต้อง รวมถึงการปรับพฤติกรรมควบคู่ไปกับการรักษา เพื่อให้การควบคุมน้ำหนักเกิดผลอย่างปลอดภัยและยั่งยืน เพราะการลดน้ำหนักที่ได้ผล ไม่ได้ขึ้นอยู่กับยาเพียงอย่างเดียว แต่ต้องอาศัยการดูแลอย่างเหมาะสมกับแต่ละบุคคล

โปรแกรมลดน้ำหนักโดยแพทย์: ประเมินก่อน รักษาอย่างปลอดภัย และได้ผลยั่งยืน ขั้นตอนประเมินก่อนลดน้ำหนัก ก่อนพบแพทย์ ผู้รับบริการจะได้รับการวัด สัญญาณชีพ ได้แก่ ความดันโลหิต ชีพจร น้ำหนัก ส่วนสูง และคำนวณ ดัชนีมวลกาย (BMI) เพื่อให้แพทย์เห็นภาพสุขภาพโดยรวม รวมถึงสอบถาม โรคประจำตัว ยาที่ใช้อยู่ และประวัติสุขภาพ เพื่อวางแผนลดน้ำหนักอย่างเหมาะสมและปลอดภัย แพทย์จะอธิบายให้เข้าใจก่อนว่า การลดน้ำหนักต้องอาศัย ความร่วมมือของผู้ป่วย ทั้งการควบคุมอาหาร การออกกำลังกาย และการปรับพฤติกรรม ไม่ใช่พึ่งยาเพียงอย่างเดียว
 

วิเคราะห์สัดส่วนร่างกาย (Body Composition)

น้ำหนักตัวเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ ต้องดู สัดส่วนไขมันและกล้ามเนื้อ

• บางคนดูน้ำหนักมากแต่กล้ามเนื้อเยอะ ไขมันน้อย
• บางคนตัวไม่ใหญ่แต่มวลไขมันสูง กล้ามเนื้อน้อย ซึ่งจำเป็นต้องลดอย่างจริงจัง

แพทย์จะอธิบายแนวทางการลดน้ำหนักให้เหมาะกับสภาพร่างกายของแต่ละคน
 

ประเมินพฤติกรรมการกินและการใช้ชีวิต

ผู้ป่วยจำนวนมากคิดว่าทานไม่เยอะ แต่จริงๆ มีพฤติกรรม กินจุบจิบ ขนม ของหวาน ขาดการออกกำลังกาย เช่น ดูทีวีแล้วหยิบกินบ่อย ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของโรคอ้วน
 

ประเมินโรคร่วมจากโรคอ้วน

การลดน้ำหนักต้องคำนึงถึง สุขภาพโดยรวมและความปลอดภัย โดยแพทย์ต่อมไร้ท่อจะประเมินและรักษาโรคร่วมไปพร้อมกัน เช่น

• เบาหวาน
• ความดันโลหิตสูง
• ไขมันในเลือดผิดปกติ
• ความผิดปกติของฮอร์โมน

วิธีการลดน้ำหนักตามหลักการแพทย์

การลดน้ำหนักมี 5 วิธีหลัก

• ควบคุมอาหาร
• ออกกำลังกาย
• ปรับพฤติกรรม
• ใช้ยา
• ผ่าตัดลดน้ำหนัก

โดย 3 วิธีแรกจำเป็นสำหรับทุกคนเสมอ

ยาฉีดลดน้ำหนักคืออะไร

ยาฉีดลดน้ำหนักพัฒนามาจาก ยาเบาหวานชนิดฮอร์โมน ที่ช่วย

• ลดความอยากอาหาร (ออกฤทธิ์ที่สมอง)
• ทำให้อิ่มเร็ว (ชะลอการย่อยอาหารในกระเพาะ)

จึงช่วยลดปริมาณอาหารและน้ำหนักได้อย่างมีประสิทธิภาพ
 

ข้อดีและข้อจำกัดของยาฉีดลดน้ำหนัก

ข้อดี

• ใช้ขนาดยาสูงได้โดยผลข้างเคียงรุนแรงน้อย

• ช่วยลดน้ำหนักได้ตั้งแต่ไม่เพิ่มน้ำหนัก ไปจนถึงลดได้เฉลี่ย 20–30% และบางรายลดได้มากกว่านั้น

ข้อจำกัด

• ราคาค่อนข้างสูง
• ต้องฉีดยา และบางคนกลัวเข็ม

ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น น้ำหนักเริ่มต้น อายุ ความตั้งใจ และความร่วมมือกับแพทย์

การหยุดยาและโยโย่เอฟเฟกต์

สามารถ หยุดยาฉีดได้ ไม่จำเป็นต้องฉีดตลอดชีวิต หากผู้ป่วยยังคงควบคุมอาหาร ออกกำลังกาย และปรับพฤติกรรมอย่างต่อเนื่อง จะลดความเสี่ยงของโยโย่เอฟเฟกต์ได้มาก

ความปลอดภัยของยาฉีดลดน้ำหนัก

จากข้อมูลการศึกษา ยังไม่พบความสัมพันธ์กับมะเร็งในมนุษย์ และยังไม่พบโรคร้ายแรงอื่นที่เกี่ยวข้องโดยตรง
 

ผลข้างเคียงที่พบได้

• คลื่นไส้ อาเจียน
• แน่นท้อง ท้องอืด
• ท้องผูกหรือท้องเสีย

ซึ่งสามารถป้องกันและแก้ไขได้ด้วยการปรับอาหารและดูแลโดยแพทย์

ใครบ้างไม่ควรใช้ยาฉีดลดน้ำหนัก

• ผู้ที่มีหรือมีประวัติครอบครัวเป็น มะเร็งไทรอยด์ชนิด Medullary
• ผู้ที่มีประวัติ Multiple Endocrine Neoplasia type 2 (MEN2)
• ผู้ที่มีปัญหาทางจิตเวช ควบคุมตนเองไม่ได้ หรือไม่ร่วมมือกับแพทย์

ความสำคัญของการดูแลโดยแพทย์

ยาฉีดลดน้ำหนักต้องใช้ ภายใต้การดูแลของแพทย์อย่างใกล้ชิด มีการปรับขนาดยาและติดตามผลอย่างสม่ำเสมอ การซื้อยามาฉีดเองหรือฉีดไม่ต่อเนื่อง อาจไม่ได้ผลและเสี่ยงอันตราย เป้าหมายที่แท้จริงของการลดน้ำหนัก การลดน้ำหนักไม่ใช่แค่ตัวเลขบนเครื่องชั่ง แต่คือการ

• ลดความเสี่ยงของโรคร้าย

• ปรับสุขภาพให้แข็งแรง

• มีคุณภาพชีวิตที่ดีในระยะยาว

ขอขอบคุณ พญ. นพวรรณ กิติวัฒน์ อายุรแพทย์โรคต่อมไร้ท่อและเมตะบอลิสึม