อาการไหล่ติดอาจทำให้การเคลื่อนไหวในชีวิตประจำวัน เช่น การเอื้อมมือเอื้อมแขนออกไป การแต่งตัว หรือการนอนหลับในท่าที่สบายกลายเป็นเรื่องยาก ในภาษาอังกฤษ อาการไหล่ติดเรียกว่า Frozen shoulder เหมือนไหล่ถูกแช่แข็ง แต่จริงๆ แล้วไหล่ติดไม่ได้เกิดจากอากาศหนาวเย็น หากเกิดขึ้นเมื่อเยื่อหุ้มข้อต่อไหล่เกิดการอักเสบ หนาตัว และตึงแน่น ทำให้เกิดอาการปวดและแข็งตึง ด้วยการวินิจฉัยที่ถูกต้อง การออกกำลังกายบริหารไหล่ตามคำแนะนำ และการรักษา ผู้ที่มีปัญหาส่วนใหญ่จะอาการดีขึ้นเมื่อเวลาผ่านไป
 

คำตอบโดยย่อ: อาการไหล่ติดคืออะไร?

อาการไหล่ติด หรือที่เรียกว่า adhesive capsulitis คือภาวะที่ทำให้เกิดอาการปวดไหล่และทำให้ไหล่เคลื่อนไหวได้จำกัด เกิดขึ้นเมื่อเยื่อหุ้มข้อต่อไหล่ตึงแน่นและแข็งตึง ทำให้ขยับแขนให้เคลื่อนไหวได้ยากขึ้น โดยทั่วไปไหล่ติดมักไม่ใช่อาการถาวร แต่การฟื้นตัวอาจใช้เวลาหลายเดือนหรือหลายปีหากไม่ได้รับการดูแลที่เหมาะสม

อาการไหล่ติด หรือ adhesive capsulitis เป็นอย่างไร

อาการไหล่ติดเป็นภาวะที่ทำให้ข้อไหล่เกิดอาการปวดและเคลื่อนไหวได้ลดลง มักจะค่อยๆ เกิดขึ้นและอาจดำเนินผ่านช่วงต่างๆ ไปสามระยะ:

• ระยะปวด: อาการปวดไหล่เพิ่มขึ้น และการเคลื่อนไหวทำได้ยากขึ้น
• ระยะข้อติด: อาการปวดอาจดีขึ้น แต่ความแข็งตึงจะสังเกตได้ชัดเจนขึ้น
• ระยะฟื้นตัว: การเคลื่อนไหวของไหล่จะค่อยๆ ดีขึ้นเมื่อเวลาผ่านไป

 
อาจใช้เวลาหลายเดือนกว่าอาการจะดีขึ้น และในบางคน การฟื้นตัวอาจใช้เวลา 1 ถึง 3 ปี

ไหล่ติดพบได้บ่อยในผู้ที่มีอายุ 40 ปีขึ้นไป โดยเฉพาะผู้หญิง นอกจากนี้ยังมีแนวโน้มว่าจะเกิดขึ้นกับผู้ที่เป็นโรคเบาหวาน โรคไทรอยด์ โรคหัวใจและหลอดเลือด โรคพาร์กินสัน หรือหลังจากไม่ได้ขยับเคลื่อนไหวไหล่มากนักเป็นระยะเวลานาน เช่น หลังจากการบาดเจ็บ การผ่าตัด หรือกระดูกหัก
 

ความเชื่อผิดๆ และข้อเท็จจริง: ไหล่ติด
 

ความเชื่อผิดๆ ข้อที่ 1: ไหล่ติด (ขยับไหล่ไม่ได้เหมือนถูกแช่แข็ง) เกิดจากอากาศหนาว

ข้อเท็จจริง: ไหล่ติดไม่ได้เกิดจากอุณหภูมิ มันเกิดขึ้นเมื่อเยื่อหุ้มข้อต่อไหล่เกิดการอักเสบ หนาตัว และตึงแน่น ทำให้เคลื่อนไหวได้จำกัด
 

ความเชื่อผิดๆ ข้อที่ 2: ไหล่ติดหมายความว่าไหล่เสียหายถาวร

ข้อเท็จจริง: ในกรณีส่วนใหญ่ ไหล่ไม่ได้เสียหายถาวร ไหล่ติดมักจะดีขึ้นตามเวลาด้วยการดูแลที่เหมาะสม แม้ว่าการฟื้นตัวอาจช้าก็ตาม

ความเชื่อผิดๆ ข้อที่ 3: มีแต่ผู้สูงอายุเท่านั้นที่เจอปัญหาไหล่ติด

ข้อเท็จจริง: ไหล่ติดมักพบในผู้ที่มีอายุ 40-60 ปี แต่ก็สามารถเกิดขึ้นได้เร็วกว่านั้น โดยเฉพาะในผู้ที่เป็นโรคเบาหวาน โรคไทรอยด์ หรือหลังจากที่ไหล่ไม่ได้ขยับเคลื่อนไหวเป็นเวลานาน

ความเชื่อผิดๆ ข้อที่ 4: การพักใช้งานไหล่จะทำให้หายเร็วขึ้น

ข้อเท็จจริง: การพักใช้งานมากเกินไปอาจทำให้อาการตึงแย่ลง การค่อยๆ ขยับเคลื่อนไหวตามแนวทางเป็นเรื่องสำคัญในการคงรักษาและค่อยๆ ปรับปรุงช่วงยการเคลื่อนไหวของไหล่ให้ดีขึ้น
 

ความเชื่อผิดๆ ข้อที่ 5: ไหล่ติดไม่มีวันหาย

ข้อเท็จจริง: ไหล่ติดมักจะหายเองได้ หมายความว่าอาการมักจะดีขึ้นเมื่อเวลาผ่านไป อย่างไรก็ตาม การรักษาจะช่วยลดความเจ็บปวด รักษาการเคลื่อนไหวใช้งานได้ไว้ และสนับสนุนการฟื้นตัว

ความเชื่อผิดๆ ข้อที่ 6: การออกกำลังทำกายบริหารจะทำให้ไหล่ติดแย่ลง

ข้อเท็จจริง: การออกกำลังทำกายบริหารอย่างเหมาะสมและนุ่มนวลสามารถช่วยให้เคลื่อนไหวได้ดีขึ้น กุญแจสำคัญคือการทำท่าบริหารที่ถูกต้องในแต่ละระยะของการดูแลรักษา โดยควรอยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์หรือนักกายภาพบำบัด

ความเชื่อผิดๆ ข้อที่ 7: ไหล่ติดเหมือนกันกับเอ็นข้อไหล่ฉีกขาด

ข้อเท็จจริง: ไหล่ติดมักทำให้เกิดอาการตึงทั่วทั้งไหล่ มีผลกระทบต่อการขยับเคลื่อนไหวทั้งด้วยตนเองและเมื่อผู้อื่นมาขยับทำให้เคลื่อนไหว ปัญหาเกี่ยวกับเอ็นรอบข้อไหล่มักทำให้เกิดอาการปวดและอ่อนแรง โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อยกหรือหมุนแขน แพทย์อาจใช้การตรวจร่างกายและการตรวจด้วยภาพวินิจฉัยเพื่อตัดสาเหตุอื่นๆ ของอาการปวดไหล่ออกไป

ความเชื่อผิดๆ ข้อที่ 8: จำเป็นต้องผ่าตัดเสมอ

ข้อเท็จจริง: ส่วนใหญ่อาการปวดไหล่จะดีขึ้นโดยไม่ต้องผ่าตัด การรักษาอาจรวมถึงกายภาพบำบัด การใช้ยาลดปวด การฉีดสเตียรอยด์ หรือการฉีดสารน้ำเพื่อขยายข้อไหล่ สำหรับการผ่าตัดนั้น มักไม่ค่อยจำเป็น และมักจะเป็นที่พิจารณาเฉพาะเมื่ออาการที่รุนแรงไม่ดีขึ้นด้วยการรักษาอื่นๆ

ความเชื่อผิดๆ ข้อที่ 9: ควรหยุดใช้งานข้อไหล่จนกว่าจะหายปวด

ข้อเท็จจริง: ความรู้สึกไม่สุขสบายเล็กน้อยเวลาขยับเคลื่อนไหวเป็นเรื่องธรรมดาได้ แต่ควรออกกำลังทำท่าบริหารอย่างปลอดภัยและได้รับการแนะนำอย่างถูกต้อง การหยุดใช้งานโดยสิ้นเชิงอาจทำให้อาการตึงแข็งแย่ลง

ความเชื่อผิดๆ ข้อที่ 10: อาการไหล่ติดเกิดขึ้นกับไหล่ข้างเดียวเท่านั้น

ข้อเท็จจริง: อาการไหล่ติดมักเริ่มต้นที่ไหล่ข้างใดข้างหนึ่ง แต่บางคนอาจเป็นที่ไหล่อีกข้างในเวลาต่อมา
 

เมื่อไหร่จึงควรไปพบแพทย์เพราะไหล่ติด

ควรปรึกษาแพทย์หากมีอาการดังต่อไปนี้:

• ปวดไหล่นานกว่าสองสามสัปดาห์
• อาการตึงเพิ่มขึ้นหรือยกแขนลำบากมากขึ้น
• ปวดตอนกลางคืนจนรบกวนการนอนหลับ
• มีปัญหาในการแต่งตัว เอื้อมมือออกไป ขับรถ หรือทำกิจกรรมประจำวัน
• เกิดอาการที่ไหล่หลังจากได้รับบาดเจ็บ ผ่าตัด หรือตรึงให้ข้อไหล่ไม่ได้ขยัยเป็นเวลานาน
• โรคเบาหวานหรือโรคไทรอยด์ที่มีอาการไหล่ตึงเกิดขึ้นใหม่

 
ที่คลินิกไหล่ของศูนย์ออร์โธปิดิกส์ โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ มีแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางทำการวินิจฉัยและรักษาอาการไหล่ติด ปวดไหล่ ไหล่ตึง การบาดเจ็บจากการเล่นกีฬา และภาวะอื่นๆ ที่เกี่ยวกับไหล่ การรักษาอาจรวมถึงการตรวจร่างกาย การใช้ภาพวินิจฉัย การใช้ยา กายภาพบำบัด การฉีดยา และการรักษาทางศัลยกรรมกระดูกและข้อขั้นสูงสำหรับปัญหาไหล่ที่ซับซ้อนมากขึ้น

 

คำถามที่พบบ่อย: ไหล่ติด

ไหล่ติดคืออะไร
ไหล่ติด หรือที่เรียกว่า adhesive capsulitis เป็นภาวะที่ทำให้เกิดอาการปวดและตึงบริเวณไหล่ เมื่อเยื่อหุ้มข้อไหล่หนาและตึงแน่น

ไหล่ติดสามารถหายเองได้หรือไม่
ได้ ในหลายกรณีอาการจะดีขึ้นเองเมื่อเวลาผ่านไป แต่การฟื้นตัวอาจใช้เวลาหลายเดือนหรือหลายปี การรักษาจะช่วยลดอาการปวด และช่วยให้สามารถเคลื่อนไหวใช้งานข้อไหล่ในกิจกรรมประจำวันได้ดีขึ้น

วิธีการรักษาไหล่ติดที่ดีที่สุดคือทำอย่างไร
การรักษาอาจรวมถึงการใช้ยาลดปวด กายภาพบำบัด การออกกำลังทำท่าบริหารไหล่ตามแนวทาง การฉีดสเตียรอยด์ หรือการฉีดสารน้ำเพื่อขยายข้อ การผ่าตัดนั้นไม่ค่อยจำเป็นนัก
 
ไหล่ติดอันตรายหรือไม่
โดยทั่วไปแล้วไหล่ติดไม่เป็นอันตราย แต่สามารถส่งผลกระทบอย่างมากต่อการนอนหลับ กิจกรรมประจำวัน และคุณภาพชีวิต ควรให้แพทย์ตรวจสอบอาการปวดไหล่เรื้อรังเพื่อยืนยันการวินิจฉัยและตัดภาวะปัญหาอื่นๆ ออกไป

ไหล่ติดกับเอ็นข้อไหล่ฉีกขาดเหมือนกันไหม
ไม่เหมือนกัน ไหล่ติดทำให้เกิดอาการตึงแข็งเป็นหลักและขยับเคลื่อนไหวได้จำกัด ในขณะที่เอ็นข้อไหล่ฉีกขาดทำให้เกิดอาการอ่อนแรงและปวดเมื่อยกหรือหมุนแขน

การออกกำลังทำกายบริหารแบบไหนดีที่สุดสำหรับอาการไหล่ติด
ที่น่าจะมีประโยชน์คือการออกกำลังกายเบาๆ เพื่อเพิ่มช่วงการเคลื่อนไหว เช่น การแกว่งแขนและการใช้นิ้วไต่พิงกำแพง ในการออกกำลัง ควรทำอย่างระมัดระวังและปรับให้เหมาะสมกับระดับความเจ็บปวดและระยะการฟื้นตัวของตนเอง
 
อาการไหล่ติดจำเป็นต้องผ่าตัดเสมอหรือไม่
ไม่จำเป็น ไหล่ติดที่ต้องใช้การผ่าตัดเกิดขึ้นน้อยมาก คนส่วนใหญ่อาการดีขึ้นด้วยการรักษาที่ไม่ต้องผ่าตัด เช่น กายภาพบำบัด การใช้ยา การฉีดยา และการรอให้เวลาผ่านไป

เมื่อไหร่จึงควรไปพบแพทย์ด้วยอาการไหล่ติด?
ควรไปพบแพทย์หากมีอาการปวดหรือตึงที่ไหล่อยู่นานกว่าสองสามสัปดาห์ ส่งผลต่อการนอนหลับ เคลื่อนไหวทำกิจกรรมประจำวันได้จำกัด หรือเกิดอาการขึ้นหลังจากการบาดเจ็บ การผ่าตัด หรือการตรึงข้อไหล่ไม่ให้ขยับได้เป็นเวลานาน