อาการที่ควรสังเกต ได้แก่

• อ่านหนังสือหรือมองจอแล้วภาพพร่า
• ต้องกะพริบตาบ่อยเพื่อให้ภาพชัดขึ้น
• รู้สึกเหมือนมีฝุ่นหรือสิ่งแปลกปลอมในตา
• ใส่คอนแทคเลนส์ได้น้อยลง
• ตื่นเช้าแล้วแสบหรือเคืองตา
• หยอดน้ำตาเทียมแล้วอาการยังกลับมา

หากอาการเกิดซ้ำหรือเริ่มรบกวนการใช้ชีวิต โดยเฉพาะเมื่อใช้น้ำตาเทียมแล้วอาการยังกลับมา ควรตรวจหาปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะตาแห้ง เพื่อให้แพทย์สามารถวางแผนการรักษาได้เหมาะกับผู้ป่วยแต่ละราย
 

ภาวะตาแห้งสามารถเกิดจากหลายปัจจัย และผู้ป่วยหนึ่งรายอาจมีมากกว่าหนึ่งปัจจัยร่วมกัน เช่น

• ความผิดปกติของต่อมไขมันไมโบเมียน (Meibomian Gland Dysfunction: MGD) ต่อมไมโบเมียนบริเวณเปลือกตาทำหน้าที่สร้างไขมันซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของฟิล์มน้ำตา ช่วยลดการระเหยของน้ำตา หากต่อมทำงานผิดปกติหรืออุดตัน น้ำตาอาจระเหยเร็วขึ้นและทำให้เกิดอาการตาแห้ง
• การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน โดยเฉพาะในผู้หญิง อาจมีผลต่อการสร้างและคุณภาพของฟิล์มน้ำตา
• การใส่คอนแทคเลนส์ โดยเฉพาะการใส่ต่อเนื่องเป็นเวลานาน อาจรบกวนความสมดุลของผิวดวงตาและฟิล์มน้ำตา
• ภาวะภูมิแพ้ที่ตาและปัจจัยแวดล้อม เช่น ฝุ่น ควัน ลม เครื่องปรับอากาศ และมลภาวะ อาจกระตุ้นให้เกิดอาการระคายเคืองและตาแห้งมากขึ้น
• การใช้หน้าจอเป็นเวลานาน เช่น คอมพิวเตอร์ สมาร์ทโฟน หรือแท็บเล็ต ทำให้ความถี่และความสมบูรณ์ของการกะพริบตาลดลง ส่งผลให้น้ำตาระเหยเร็วขึ้น
• ยาบางชนิด เช่น ยาแก้แพ้ ยาต้านซึมเศร้า ยาคุมกำเนิด หรือยาลดความดันโลหิตบางประเภท อาจมีผลต่อปริมาณหรือคุณภาพของน้ำตาในผู้ป่วยบางราย

หากภาวะตาแห้งไม่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม
ภาวะตาแห้งที่เกิดซ้ำหรือไม่ได้รับการดูแลตามปัจจัยที่เกี่ยวข้อง อาจส่งผลต่อทั้งความสบายตาและคุณภาพการมองเห็น เช่น

• อาการแสบตา เคืองตา หรือระคายเคืองเกิดขึ้นซ้ำ แม้ใช้น้ำตาเทียมแล้ว
• ความไม่สมดุลของฟิล์มน้ำตาอาจดำเนินต่อเนื่องและกลายเป็นภาวะเรื้อรัง
• อาจเกิดการระคายเคืองหรือการอักเสบของผิวดวงตามากขึ้น
• การมองเห็นอาจพร่าเป็นช่วง ๆ โดยเฉพาะเมื่อต้องใช้สายตาต่อเนื่องเป็นเวลานาน
• ในรายที่มีอาการรุนแรง อาจส่งผลต่อสุขภาพของผิวกระจกตาและจำเป็นต้องได้รับการดูแลเพิ่มเติม

หากอาการตาแห้งเกิดซ้ำหรือเริ่มรบกวนการใช้ชีวิต การตรวจหาปัจจัยที่เกี่ยวข้องจะช่วยให้แพทย์สามารถเลือกแนวทางการรักษาได้เหมาะสมมากขึ้น
 

1. ประเมินความเสี่ยงภาวะตาแห้ง
เริ่มต้นด้วยแบบประเมินอาการและปัจจัยเสี่ยง เพื่อช่วยดูว่าคุณมีความเสี่ยงต่อภาวะตาแห้งในระดับใด

2. ดูแลเบื้องต้นตามระดับความเสี่ยง
หากมีความเสี่ยงต่ำ สามารถเริ่มจากการเรียนรู้วิธีดูแลดวงตา ปรับพฤติกรรมการใช้สายตา และลดปัจจัยแวดล้อมที่กระตุ้นอาการ เช่น การใช้หน้าจอต่อเนื่อง ลม หรือเครื่องปรับอากาศ

3. ตรวจประเมินเพิ่มเติมเมื่อมีความเสี่ยงหรืออาการต่อเนื่อง
หากมีความเสี่ยงสูง อาการเกิดซ้ำ หรือรบกวนการใช้ชีวิต อาจได้รับการตรวจเพิ่มเติม เช่น

• การวิเคราะห์ฟิล์มน้ำตาและต่อมไขมันด้วย IDRA
• การตรวจดวงตาด้วย Slit Lamp เพื่อประเมินผิวดวงตา กระจกตา และเปลือกตา

4. ปรึกษาจักษุแพทย์ที่ดูแลภาวะตาแห้ง
แพทย์จะประเมินผลการตรวจร่วมกับอาการและปัจจัยที่เกี่ยวข้อง เพื่อวินิจฉัยและเลือกแนวทางการรักษาให้เหมาะกับผู้ป่วยแต่ละราย
 
นัดหมาย: คลินิกตาแห้ง บำรุงราษฎร์ อาคาร A ชั้น 18
โทร. 061 408 9622
 
 

แบบทดสอบประเมินภาวะตาแห้ง