Referral Early, Save Lives: ส่งตัวไว คืนชีวิตใหม่ให้ผู้ป่วยหัวใจล้มเหลว

เมื่อได้ยินคำว่า “ภาวะหัวใจล้มเหลว” อาจทำให้หลายคนรู้สึกกลัวและกังวลใจ แต่ในความเป็นจริง ภาวะนี้สามารถดูแลและรักษาได้ หากเข้าสู่กระบวนการรักษาที่ถูกต้องและทันเวลา โดยเฉพาะในกลุ่มผู้ป่วยที่เริ่มมีอาการรุนแรง การตัดสินใจส่งตัวไปยังโรงพยาบาลหรือศูนย์แพทย์เฉพาะทางที่มีความพร้อมอย่างรวดเร็ว (Early Referral) เป็นกุญแจสำคัญที่ช่วยเปลี่ยนวิกฤตและเพิ่มโอกาสในการรอดชีวิตให้กับผู้ป่วยได้อย่างมาก
 
 

เมื่อใดคือ Golden Window สำหรับการส่งต่อผู้ป่วยภาวะหัวใจล้มเหลว

หลายคนเข้าใจผิดว่า ต้องรอให้ผู้ป่วยอาการหนักจนหมดสติหรืออยู่ในภาวะวิกฤตสุดแล้วจึงค่อยส่งตัวไปโรงพยาบาล แต่เป็นความเข้าใจผิดที่อันตรายมาก เพราะหากหัวใจอ่อนแรงถึงที่สุด อวัยวะสำคัญอื่นๆ เช่น ตับและไตจะขาดเลือดตามไปด้วย ทำให้อวัยวะเหล่านั้นเสียหายอย่างถาวร ส่งผลให้ทางเลือกในการรักษามีจำกัด
ดังนั้นทางการแพทย์จึงมี “ช่วงเวลาทองหรือ Golden Window” สำหรับผู้ป่วยหัวใจล้มเหลว คือ  เมื่อโรคเข้าเกณฑ์ภาวะหัวใจล้มเหลวระยะรุนแรงแต่อวัยวะภายในอื่นๆยังไม่เกิดความเสียหายถาวรและผู้ป่วยยังไม่ได้อยู่ในภาวะวิกฤตขั้นสุด การส่งตัวผู้ป่วยในช่วงเวลานี้ ทำให้ผู้ป่วยได้รับประโยชน์สูงสุดจากการรักษาขั้นสูง เช่น การปลูกถ่ายหัวใจหรือการใส่เครื่องช่วยพยุงการทำงานของหัวใจห้องล่างซ้าย (LVAD)
 
 

สัญญาณเตือนที่ต้องรีบส่งต่อ

ผู้ป่วยภาวะหัวใจล้มเหลวที่มีอาการหรือผลการตรวจดังต่อไปนี้อาจเป็นสัญญาณว่าควรได้รับการประเมินโดยทีมผู้ชำนาญด้านภาวะหัวใจล้มเหลว เพื่อพิจารณาการรักษาขั้นสูงและการส่งต่ออย่างเหมาะสม

• เหนื่อยง่ายแม้ทำกิจกรรมเพียงเล็กน้อยหรือเหนื่อยในขณะพัก
• เข้าโรงพยาบาลตั้งแต่ 2 ครั้งขึ้นไปในรอบหนึ่งปีที่ผ่านมา
• ความดันโลหิตต่ำอย่างต่อเนื่อง (ตัวบนต่ำกว่า 100 mmHg)
• ไตหรือตับเริ่มทำงานแย่ลงจากภาวะเลือดไปเลี้ยงไม่เพียงพอ
• ต้องเพิ่มปริมาณยาขับปัสสาวะหรือมีอาการบวมน้ำอย่างต่อเนื่อง
• หัวใจบีบตัวส่งเลือดได้น้อยกว่า 35% (ค่า LVEF < 35%)

การพบอาการหรือผลการตรวจข้างต้น ไม่ได้หมายความว่าผู้ป่วยทุกคนจำเป็นต้องปลูกถ่ายหัวใจ แต่เป็นสัญญาณว่าควรได้รับการประเมินจากทีมผู้ชำนาญโดยเร็ว เพื่อเลือกแนวทางการรักษาที่เหมาะสมที่สุด
 
 

การดูแลผู้ป่วยภาวะหัวใจล้มเหลวหลังการส่งต่อโดยทีมสหสาขาวิชาชีพ

ที่โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ เราทำงานร่วมกันเป็นทีมสหสาขาวิชาชีพเพื่อมอบทางเลือกและแผนการรักษาที่เหมาะกับผู้ป่วยแต่ละราย ในการรักษาผู้ป่วยภาวะหัวใจล้มเหลวระยะรุนแรง เรามีอายุรแพทย์หัวใจ แพทย์มัณฑนากรหัวใจและหลอดเลือด ศัลยแพทย์ทรวงอก ทีมพยาบาลที่มีประสบการณ์และความชำนาญในการดูแลผู้ป่วยภาวะหัวใจล้มเหลว แพทย์ผู้ชำนาญด้านฟื้นฟูผู้ป่วยหัวใจ  เจ้าหน้าที่เทคนิคผู้ชำนาญในการใช้เครื่องมือพยุงการทำงานของหัวใจ เภสัชกรที่ชำนาญด้านยาโรคหัวใจและทีมสหสาขาวิชาชีพอื่นที่เกี่ยวข้อง เช่น นักโภชนาการ นักกายภาพบำบัด ทีมผู้ประสานงานผู้ป่วยภาวะหัวใจล้มเหลวซึ่งช่วยประสานงานในทุกๆด้าน ทั้งหมดทำงานร่วมกันเพื่อดูแลผู้ป่วยอย่างไร้รอยต่อ ไม่ใช่เพียงแต่การรักษาในโรงพยาบาลเท่านั้น แต่เรายังให้ความสำคัญกับการเตรียมพร้อมก่อนกลับบ้าน โดยมีการให้ความรู้ญาติและครอบครัวอย่างใกล้ชิด ทั้งเรื่องการจัดการสิ่งแวดล้อมที่ปลอดภัย อาหารที่เหมาะสม รวมถึงวิธีสังเกตสัญญาณเตือนฉุกเฉินเพื่อให้สามารถรับช่วงดูแลต่อที่บ้านได้อย่างมั่นใจ

นอกจากนี้เรายังมีทีมพยาบาลที่คอยติดตามอาการอย่างต่อเนื่องในระยะยาว เพราะการดูแลภาวะหัวใจล้มเหลวต้องอาศัยความใส่ใจในทุกรายละเอียด การตัดสินใจส่งตัวผู้ป่วยมารักษาแต่เนิ่น ๆ (Early Referral) ร่วมกับการดูแลที่มีประสิทธิภาพจากโรงพยาบาลที่มีความพร้อมและทีมผู้ชำนาญการ จึงเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้ผู้ป่วยกลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดีอย่างยืนยาว