ในโลกของการแพทย์ “ความสะอาด” ไม่ได้หมายถึงเพียงการดูสะอาดด้วยตา แต่คือระบบควบคุมการติดเชื้อ (Infection Prevention & Control) ที่ต้องเข้มงวดในทุกขั้นตอน
ที่โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ อุปกรณ์ทางการแพทย์ทุกชิ้นถูกกำหนดมาตรฐานการใช้งานอย่างชัดเจนว่า

• อุปกรณ์ใด “ใช้ครั้งเดียวทิ้ง” (Single Use) 
• อุปกรณ์ใด “สามารถใช้ซ้ำได้” ภายใต้มาตรฐานการทำความสะอาดและฆ่าเชื้อตามมาตรฐานสากล เพื่อความปลอดภัยสูงสุดของผู้ป่วยทุกคน

อุปกรณ์แบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง “Single Use” คืออะไร? Single Use หมายถึงอุปกรณ์ที่ออกแบบมาเพื่อใช้กับผู้ป่วย “เพียง 1 คน / 1 ครั้ง” เท่านั้น หลังใช้งานจะถูกกำจัดตามมาตรฐานขยะติดเชื้อทางการแพทย์ทันที ไม่มีการนำกลับมาใช้ซ้ำ
ตัวอย่างอุปกรณ์ Single Use ได้แก่

• เข็มฉีดยา 
• กระบอกฉีดยา 
• สายน้ำเกลือ 
• ถุงมือแพทย์ 
• หน้ากากอนามัยบางประเภท 
• ใบมีดผ่าตัด 
• อุปกรณ์เก็บตัวอย่างเลือด 
•  อุปกรณ์สิ้นเปลืองในหัตถการหลายชนิด 

แนวทางนี้ช่วยลดความเสี่ยงในการปนเปื้อนข้ามระหว่างผู้ป่วย และเป็นหนึ่งในมาตรฐานสำคัญของโรงพยาบาลระดับสากล

แล้วอุปกรณ์อะไรที่ “ใช้ซ้ำได้”? 

อุปกรณ์ทางการแพทย์บางประเภทถูกออกแบบโดยผู้ผลิตให้สามารถใช้ซ้ำได้ เนื่องจากมีมูลค่าสูง ใช้เทคโนโลยีซับซ้อน หรือเป็นอุปกรณ์เฉพาะทาง เช่น

• กล้องส่องตรวจบางประเภท 
• เครื่องมือผ่าตัด
• เครื่องมือทันตกรรมบางชนิด 
• อุปกรณ์ตรวจวินิจฉัยเฉพาะทาง 

แต่อุปกรณ์เหล่านี้จะต้องผ่านกระบวนการล้างทำความสะอาด ฆ่าเชื้อ และตรวจสอบคุณภาพตามมาตรฐานสากลอย่างเข้มงวดก่อนนำกลับมาใช้อีกครั้ง

เบื้องหลังมาตรฐานความปลอดภัยของ “อุปกรณ์ผ่าตัด”

อุปกรณ์ที่ใช้งานแล้วในห้องผ่าตัด สามารถแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ

1. อุปกรณ์แบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง “Single Use” จะทิ้งลงในถังขยะติดเชื้อ เช่น ผ้าคลุมผู้ป่วยหรืออุปกรณ์ที่เป็นพลาสติก 
2. อุปกรณ์ใช้ซ้ำ จะถูกทำความสะอาดเบื้องต้น ณ หน่วยงานที่ใช้ และส่งไปล้างทำความสะอาด ฆ่าเชื้อ และตรวจสอบคุณภาพตามมาตรฐานสากลที่แผนกเวชภัณฑ์ปลอดเชื้อ (CSSD) 

โดยเจ้าหน้าที่จะคัดแยกอุปกรณ์ จากนั้นนำอุปกรณ์เหล่านี้ไปล้างด้วยเอนไซม์สลายโปรตีน เพื่อกำจัดคราบสารคัดหลั่ง ก่อนนำเข้าเครื่องล้างอัตโนมัติ หลังผ่านการล้างด้วยเครื่องล้างอัตโนมัติแล้ว ต้องตรวจเช็กด้วยการส่องแว่นขยายดูว่าไม่มีสิ่งสกปรกติดค้างอยู่ รวมถึงการใช้เครื่องตรวจวัดสิ่งตกค้างทางชีวภาพ (ATP Test) สำหรับอุปกรณ์ที่มีลักษณะเป็นท่อ หรือขนาดเล็กที่เข้าถึงยาก หลังผ่านกระบวนการตรวจเช็กแล้ว จะมีการใช้ความร้อนฆ่าเชื้อโรคด้วยไอน้ำแรงดันสูง (Steam Sterilization) และมีการควบคุมคุณภาพเพื่อยืนยันประสิทธิภาพของการทำให้ปราศจากเชื้อโดยการใช้ตัวชี้วัดทางเคมีและชีวภาพ 

หลังจากนั้น จะมีการเก็บเครื่องมือและอุปกรณ์ของห้องผ่าตัดในห้องที่มีการควบคุมอุณหภูมิและความชื้นเพื่อให้อุปกรณ์และเครื่องมือมีความพร้อมใช้งานอยู่เสมอ 

ความปลอดภัยที่ผู้ป่วยอาจไม่เห็น…แต่โรงพยาบาลควบคุมทุกวัน มาตรฐานด้านการป้องกันการติดเชื้อไม่ได้อยู่แค่ในห้องผ่าตัด แต่เกิดขึ้นในทุกจุดของการดูแลผู้ป่วย ตั้งแต่ห้องตรวจ ห้องฉีดยา ไปจนถึงห้องพักผู้ป่วย
เพราะสำหรับโรงพยาบาล “ความปลอดภัย” ไม่ใช่เพียงขั้นตอนหนึ่งของการรักษา แต่คือพื้นฐานของความไว้วางใจในทุกการดูแล