ไขข้อข้องใจ หมดประจำเดือนก่อนวัยได้หรือ

เมื่อเข้าสู่วัยกลางคน ผู้หญิงหลายคนเริ่มรู้สึกว่าสุขภาพเสื่อมถอยลงอย่างชัดเจน ไม่ว่าจะเป็นปัญหาเรื่องการนอนหลับ จิตใจหดหู่ เหงาเศร้า และเหนื่อยสะสม อาการเหล่านี้อาจไม่ได้เป็นผลมาจากความตึงเครียดเท่านั้นแต่อาจเป็นผลลัพธ์ จากการหมดประจำเดือนที่มาเยือนก่อนวัยอันควรก็เป็นได้ นพ.พันธ์ศักดิ์ ศุกระฤกษ์ สูตินรีแพทย์ และผู้เชี่ยวชาญด้านฮอร์โมนต่อมไร้ท่อและการเจริญพันธุ์ ให้ความรู้กับเราไว้อย่างน่าสนใจ
 

Better Health: เมื่อไรจึงจะถือว่าผู้หญิงหมดประจำเดือนก่อนวัยคะ
นพ. พันธ์ศักดิ์: อายุเฉลี่ยของผู้หญิงไทยที่จะหมดประจำเดือน คือ ประมาณ 50 ปี โดยฮอร์โมนเพศหญิงจะเริ่มลดก่อนหมดประจำเดือนประมาณ 5 ปี ช่วงนี้จะมีอาการกวนใจต่าง ๆ หลายประการ แต่สำหรัใครที่มีอาการตั้งแต่ก่อน 40 ปีเราถือว่าเข้าข่ายหมดประจำเดือนก่อนวัย
 

Better Health: การหมดประจำเดือนก่อนวัยอันควรมีสาเหตุมาจากอะไรคะ
นพ. พันธ์ศักดิ์: ความสมบูรณ์ และความเป็นปกติของประจำเดือนขึ้นอยู่กับปัจจัยสามประการ ได้แก่ ฮอร์โมนจากรังไข่ สภาพของมดลูก และสุขภาพโดยรวม เมื่อสุขภาพโดยรวมของผู้หญิงดี ฮอร์โมนจากต่อมใต้สมองซึ่งจะผลิตตอนกลางคืนเมื่อเรานอนหลับสนิท ก็จะหลั่งออกมาดี รังไข่ก็ทำงานเป็นปกติเพราะได้รับการกระตุ้น การผลิตฮอร์โมนเพศหญิงเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรนก็เป็นไปตามปกติ วงจรของการตกไข่ก็เกิดขึ้น เมื่อสุขภาพดีไม่มีโรคภัยไข้เจ็บ ประจำเดือนก็จะมาตามปกติแต่ปัจจุบันสุขภาพโดยรวมของผู้หญิงยังไม่ดีนัก หลายคนทำงานหนักนอนดึก รับประทานอาหารไม่ถูกส่วน ไม่ออกกำลังกาย ผลกระทบก็จะตกแก่ต่อมไฮโปธาลามัสในสมองซึ่งเป็นตัวหลั่งฮอร์โมนที่จะมาควบคุมต่อมใต้สมอง หรือต่อมพิทูอิตารี เมื่อวิถีชีวิตเป็นแบบนี้ ต่อมใต้สมองผลิตฮอร์โมนมากระตุ้นรังไข่ได้ไม่ดีต่อเนื่องหลายปีเข้า ไม่ช้ารังไข่ก็หยุดทำงานเป็นที่มาของการหมดประจำเดือนก่อนวัย
 

Better Health: การหมดประจำเดือนก่อนวัยอันควรมีสาเหตุมาจากอะไรคะ
นพ. พันธ์ศักดิ์: ความสมบูรณ์ และความเป็นปกติของประจำเดือนขึ้นอยู่กับปัจจัยสามประการ ได้แก่ ฮอร์โมนจากรังไข่ สภาพของมดลูก และสุขภาพโดยรวม เมื่อสุขภาพโดยรวมของผู้หญิงดี ฮอร์โมนจากต่อมใต้สมองซึ่งจะผลิตตอนกลางคืนเมื่อเรานอนหลับสนิท ก็จะหลั่งออกมาดี รังไข่ก็ทำงานเป็นปกติเพราะได้รับการกระตุ้น การผลิตฮอร์โมนเพศหญิงเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรนก็เป็นไปตามปกติ วงจรของการตกไข่ก็เกิดขึ้น เมื่อสุขภาพดีไม่มีโรคภัยไข้เจ็บ ประจำเดือนก็จะมาตามปกติ  แต่ปัจจุบันสุขภาพโดยรวมของผู้หญิงยังไม่ดีนัก หลายคนทำงานหนักนอนดึก รับประทานอาหารไม่ถูกส่วน ไม่ออกกำลังกาย ผลกระทบก็จะตกแก่ต่อมไฮโปธาลามัสในสมองซึ่งเป็นตัวหลั่งฮอร์โมนที่จะมาควบคุมต่อมใต้สมอง หรือต่อมพิทูอิตารี เมื่อวิถีชีวิตเป็นแบบนี้ ต่อมใต้สมองผลิตฮอร์โมนมากระตุ้นรังไข่ได้ไม่ดีต่อเนื่องหลายปีเข้า ไม่ช้ารังไข่ก็หยุดทำงานเป็นที่มาของการหมดประจำเดือนก่อนวัย
 

Better Health: เราจะทราบได้อย่างไรวาหมดประจำเดือนก่อนวัย
นพ. พันธ์ศักดิ์: ส่วนมาก คนที่เป็นจะไม่ค่อยรู้ตัว ลองสังเกตคนรอบข้างหากคนรอบข้างเริ่มถอยห่างจากเรา หรือรู้ตัวว่าเราอารมณ์เปลี่ยนแปลงบ่อยหงุดหงิดง่าย เศร้า หดหู่อย่างไม่มีเหตุผล แบบนี้น่าสงสัย โดยเฉพาะเมื่อพบร่วมกับการมีประจำเดือนน้อยลงหรือรอบเดือนแต่ละรอบห่างขึ้น เมื่อมาพบแพทย์ จะมีการซักประวัติก่อนว่า อายุเท่าไร การดำเนินชีวิตเป็นอย่างไร มีโรคประจำตัวอะไรบ้าง รับประทานยาอะไรเป็นประจำ จากนั้นก็จะตรวจร่างกายทั่วไปและตรวจเลือดดูระดับฮอร์โมนต่าง ๆ เพื่อให้แน่ใจว่าอาการที่เกิดขึ้นนั้นเป็นเพราะการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนจริง ๆ จะได้วางแผนการรับมือให้ถูกต้อง
 

Better Health: ถ้ารู้สึกว่ามีอาการแล้วปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจะช่วยได้หรือไม่
นพ. พันธ์ศักดิ์: การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมล้วนแต่มีผลดีทั้งนั้น แต่จะช่วยเรื่องของการหมดประจำเดือนก่อนวัยได้มากขนาดไหน ต้องขึ้นอยู่กับว่าระดับฮอร์โมนลดลงแค่ไหน และผลกระทบเกิดขึ้นหรือยัง บางรายตรวจแล้วพบว่าฮอร์โมนเริ่มลดลง แต่กระดูกยังไม่เสียหาย กรณีนี้แค่เปลี่ยนพฤติกรรมก็อาจเพียงพอ แต่ถ้าพบว่า ระดับฮอร์โมนต่ำมากเกินกว่าที่จะยังคงมีสุขภาพดีได้ เช่น กระดูกบางลงมาก ผิวแห้ง ผมร่วง ผมบาง แพทย์ก็จะพิจารณาให้ฮอร์โมนเสริมเข้าไปถ้าไม่มีข้อห้ามทางการแพทย์ เช่น เป็นเนื้องอกที่สัมพันธ์ฮอร์โมน เป็นมะเร็งที่สัมพันธ์กับฮอร์โมน มีปัญหาเรื่องหลอดเลือดอุดตันได้ง่าย เป็นต้น
 

Better Health: สุดท้ายคุณหมอมีคำแนะนำในการปฏิบัติตัวอย่างไรบ้างคะ
นพ. พันธ์ศักดิ์: เมื่อก่อนจะแนะนำกันว่า เมื่อประจำเดือนผิดปกติแล้วควรมาปรึกษาแพทย์แต่ปัจจุบัน อายุ 40 หรือ 45 ปี ก็ควรมาพบแพทย์ได้แล้วเพื่อดูแลตัวเอง ดูแลสุขภาพให้เราสามารถดำรงชีวิตได้อย่างเต็มสมรรถนะสมวัย เพราะปรัชญาในการดูแลสุขภาพของผู้หญิงวัยนี้อยู่ที่การป้องกันอะไรที่ป้องกันได้ ส่วนอะไรที่ป้องกันไม่ได้ ก็ขอให้ชะลอไว้ให้นานที่สุด มุมมองของคุณต่อสุขภาพต้องเปลี่ยน อย่าคิดว่าต้องป่วยจึงจะมาปรึกษาแพทย์ ขอให้คิดว่าต้องมาปรึกษา เพื่อจะได้ไม่ป่วยเป็นโรคที่ไม่ควรจะเป็น บทบาทของแพทย์ไม่ได้จำกัดอยู่ที่การรักษาโรคเท่านั้น แต่ยังจะช่วยป้องกัน และส่งเสริมสุขภาพของคุณให้ดีขึ้นด้วย 

Posted by Bumrungrad International
Health Briefs
ผู้สูบบุหรี่ทางอ้อมเสี่ยงโรคไขมันพอกตับ นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย วิทยาเขตริเวอร์ไซด์ระบุว่า ผู้สูบบุหรี่ทางอ้อมหรือ Second-hand Smoker มีความเสี่ยงต่อภาวะไขมันพอกตับ (Nonalcoholic Fatty Liver Disease) เช่นเดียวกัน แม้จะไม่ได้ดื่มแอลกอฮอล์เลยก็ตาม
Posted by Bumrungrad International
January 01, 2010
comments
ปล่อยไว้ไม่ดีแน่ ถ้าเป็นโรคกรดไหลย้อน
หากเป็นเมื่อหลายปีก่อน หลายคนอาจทำหน้าสงสัยเมื่อพูดถึงโรคกรดไหลย้อนหรือ Gastro-esophageal Reflux Disease (GERD) แต่ปัจจุบันโรคดังกล่าวเริ่มเป็นที่คุ้นเคยมากขึ้น สาเหตุก็มาจากจำนวนผู้ป่วยที่เพิ่มมากขึ้นนั่นเอง
Posted by Bumrungrad International
January 01, 2010
comments
ตั้งครรภ์ปลอดภัย แม้วัยเกิน 30
ปัจจุบัน ผู้หญิงมีแนวโน้มที่จะแต่งงานมีครอบครัวช้าลง และมักจะ
ตั้งครรภ์แรกเมื่ออายุเข้าสู่ช่วงวัย 30 ไปแล้ว การศึกษาข้อมูล
ความรู้ในเชิงสุขภาพเพื่อเตรียมตัวก่อนตั้งครรภ์อย่างปลอดภัย
จึงเป็นเรื่องที่ควรให้ความสำคัญอย่างยิ่ง
Posted by Bumrungrad International
January 01, 2010
comments
ไขข้อข้องใจ หมดประจำเดือนก่อนวัยได้หรือ
เมื่อเข้าสู่วัยกลางคน ผู้หญิงหลายคนเริ่มรู้สึกว่าสุขภาพเสื่อมถอยลงอย่างชัดเจน ไม่ว่าจะเป็นปัญหาเรื่องการนอนหลับ จิตใจหดหู่ เหงาเศร้า และเหนื่อยสะสม อาการเหล่านี้อาจไม่ได้เป็นผลมาจากความตึงเครียดเท่านั้นแต่อาจเป็นผลลัพธ์จากการหมดประจำเดือนที่มาเยือนก่อนวัยอันควรก็เป็นได้ นพ.พันธ์ศักดิ์ ศุกระฤกษ์ สูตินรีแพทย์ และผู้เชี่ยวชาญด้านฮอร์โมนต่อมไร้ท่อและการเจริญพันธุ์ ให้ความรู้กับเราไว้อย่างน่าสนใจ
Posted by Bumrungrad International
January 01, 2010
comments
อยู่อย่างเข้าใจวัยหมดประจำเดือน
การหมดประจำเดือนเป็นเรื่องธรรมชาติ เป็นช่วงเปลี่ยนผ่านช่วงหนึ่งของชีวิตเรียนรู้ ทำความเข้าใจเพื่อการข้ามผ่านที่ราบรื่น และสง่างาม
Posted by Bumrungrad International
January 01, 2010
comments
เทคโนโลยีการตรวจวินิจฉัยความผิดปกติในช่องท้อง
ระบบทางเดินอาหารประกอบด้วยอวัยวะหลายส่วน เริ่มจากปาก หลอดอาหาร กระเพาะอาหาร ลำไส้เล็ก ลำไส้ใหญ่ ไปจนถึงทวารหนักรวมกันแล้วมีความยาวถึง 30 ฟุตโดยประมาณ
Posted by Bumrungrad International
January 01, 2010
comments
รู้จักเพื่อให้ห่างไกล มะเร็งลำไส้ใหญ่ และทวารหนัก
ทำความรู้จักกับโรคมะเร็งระบบทางเดินอาหารที่พบได้บ่อย และผู้ป่วยมีอัตราการเสียชีวิตสูง แต่แทบไม่มีอาการบ่งชี้เลยในระยะต้น หากคุณอยู่ในกลุ่มเสี่ยงมะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนัก คือภัยร้ายที่ใกล้ตัวคุณมากกว่าที่คิด
Posted by Bumrungrad International
January 01, 2010
comments
บำรุงราษฎร์เปิดตัวโครงการ Great Chef ปี 2553
Posted by Bumrungrad International
January 01, 2010
comments
ภาวะไขมันพอกตับ ใครบ้างที่ต้องระวัง
ภาวะไขมันพอกตับในผู้ที่ไม่ดื่มแอลกอฮอล์ หรือ NAFLD เป็นชื่อเรียกรวมของความผิดปกติที่เกิดกับตับซึ่งเริ่มจากไขมันพอกตับ ซึ่งสามารถนำไปสู่ภาวะตับวายและมะเร็งตับ
Posted by Bumrungrad International
January 01, 2010
comments
Q&A อาการผิดปกติต่างๆ ของระบบทางเดินอาหาร
อาการผิดปกติต่างๆ ของระบบทางเดินอาหารจัดเป็นอาการที่พบได้บ่อย และเกี่ยวข้องกับกิจวัตรประจำวันรวมถึงสุขลักษณะเป็นอย่างมาก Better Health ฉบับนี้ได้รับความอนุเคราะห์จาก นพ.วีระกิตติ์ อภิรัฐประชาศิลป์ อายุรแพทย์โรคระบบทางเดินอาหารและโรคตับ มาช่วยไขข้อข้องใจเรื่องเกี่ยวกับระบบทางเดินอาหารของคุณ
Posted by Bumrungrad International
January 01, 2010
comments
ปวดท้อง ท้องเสีย ท้องผูก คุณรู้จักอาการเหล่านี้ดีพอแล้วหรือยัง?
เราทุกคนล้วนต้องเคยพบเจอกับปัญหาในช่องท้องอย่างอาการปวดท้อง ท้องเสีย หรือท้องผูกกันมาแล้วทั้งสิ้น แม้ส่วนใหญ่จะไม่ได้เกิดจากสาเหตุที่รุนแรง แต่โรคภัยร้ายแรงหลายโรคก็มีอาการเช่นว่านี้ รวมอยู่ด้วย เรามาทำความรู้จักกับอาการธรรมดาที่อาจไม่ธรรมดากันดีกว่า
Posted by Bumrungrad International
January 01, 2010
comments

บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ