สุขภาพกับการขับถ่าย

01 มกราคม 2555

ทราบไหมว่าการถ่ายหนักบอกอะไรได้มากมายเกี่ยวกับสุขภาพของคุณ
 

หลายคนคงเคยได้ยินคำกล่าวที่ว่า ‘รับประทานอย่างไรก็เป็นอย่างนั้น’ กันมาบ้าง คุณเคยสงสัยบ้างไหมว่าคำกล่าวนั้นจริงเท็จเช่นไร คำตอบรออยู่แล้วในห้องน้ำของคุณนั่นเอง เมื่อพูดถึงสุขภาพของการขับถ่าย บางคนอาจไม่สะดวกใจนักที่จะกล่าวถึง ขณะที่อีกหลายคนเห็นเป็นเรื่องขำขัน แต่ในความเป็นจริงแล้ว สิ่งที่คุณขับถ่ายออกมากำลังบอกให้รู้ถึงสุขภาพภายใน ที่หลายครั้งอาจไม่ใช่เรื่องชวนหัวเราะเสมอไป


การขับถ่ายอุจจาระที่ดี นั้น ควรเป็นไปอย่างสะดวก สบาย และไม่ก่อให้เกิดความรู้สึกผิดปกติไม่ว่าจะพิจารณาในด้านกลิ่น สี หรือรูปร่าง ลักษณะของอุจจาระที่บ่งบอกถึงสุขภาพลำไส้และอาหารการกินที่ดีควรนิ่มแต่ทว่าจับตัวเป็นก้อน มีสีน้ำตาลอ่อน มีรูปร่างสม่ำเสมอตลอดลำ เคลื่อนออกจากลำไส้โดยง่าย อย่างไรก็ตาม ลักษณะของอุจจาระย่อมมีความแปรผันไปในแต่ละวันเช่นเดียวกับอาหารที่คุณเลือกรับประทาน และอาจไม่ได้มีลักษณะที่พึงปรารถนาทุกวัน ลองสังเกต เปรียบเทียบ และวิเคราะห์ดูจากข้อมูลต่อไปนี้
  • เป็นลูกกระสุน ก้อนเล็ก แข็ง เคลื่อนผ่านลำไส้ยาก อุจจาระค้างในลำไส้เป็นเวลานานมาก จนแห้งแข็ง คุณรับประทานอาหารที่มีกากใยน้อยเกินไป รวมทั้งดื่มน้ำไม่มากพอ  ลดอาหารจำพวกเนื้อสัตว์ ไข่ และผลิตภัณฑ์นมลงให้พอเหมาะ ดื่มน้ำมากขึ้น รับประทานผักและผลไม้ หรือเลือกรับประทานข้าวกล้องแทนข้าวขาว
 
  • รูปทรงยาวรีแบบไส้กรอก แข็งและมีผิวขรุขระ อุจจาระค้างอยู่ในลำไส้เป็นเวลานาน คุณรับประทานอาหารจำพวกกากใย และดื่มน้ำไม่เพียงพอ ลดอาหารจำพวกเนื้อสัตว์ ไข่ และผลิตภัณฑ์นมลงให้พอเหมาะ ดื่มน้ำมากขึ้น รับประทานผักและผลไม้ หรือเลือกรับประทานข้าวกล้องแทนข้าวขาว 
 
  • รูปทรงเป็นลำคล้ายไส้กรอกแต่ผิวแห้งแตก คุณมาถูกทางแล้ว! แต่รอยแตกที่พื้นผิวแสดงว่าคุณอาจดื่มน้ำไม่เพียงพอ อุจจาระจึงแห้งเกินไป พยายามดื่มน้ำให้มากขึ้น  
  
  • รูปทรงสมบูรณ์แบบ ผิวเรียบ และอ่อนนุ่ม เป็นอุจจาระในอุดมคติ แสดงให้เห็นว่าคุณรู้จักเลือกรับประทานอาหารอย่างเหมาะสม  คุณทำได้ดีมาก อย่าลืมเผื่อแผ่เคล็ดวิธีในการเลือกรับประทานอาหารไปสู่คนข้าง ๆ ด้วย           
 
  • เป็นก้อนชัดเจน นิ่ม เคลื่อนผ่านลำไส้ได้ง่าย อาจมีปัจจัยบางประการที่ทำให้ อาหารผ่านมายังลำไส้ใหญ่เร็วเกินควร ซึ่งอาจทำให้คุณขาดน้ำ และสารอาหารได้  รับประทานอาหารที่มีกากใยสูงให้มากกว่าเดิม อาจเสริมด้วยโยเกิร์ต เพื่อปรับสมดุลของแบคทีเรียในลำไส้ 
 
  • มีลักษณะเปื่อยยุ่ย ขอบไม่ชัดเจน เคลื่อนผ่านลำไส้ได้ง่ายมาก เช่นเดียวกัน อาจมีปัจจัยบางประการ เช่น การแพ้อาหาร มีแบคทีเรียในลำไส้ไม่สมดุลที่ทำให้อาหารผ่านมายังลำไส้ใหญ่เร็วไปส่งผลให้คุณขาดน้ำ และสารอาหารที่จำเป็น  รับประทานอาหารที่มีกากใยสูงให้มากกว่าเดิมโดยเน้นธัญพืชแบบเต็มเมล็ด งดรับประทานผักดิบ ผลไม้ดิบ และน้ำผลไม้คั้นสดสักระยะ เสริมด้วยโยเกิร์ตเพื่อปรับสมดุลของแบคทีเรียในลำไส้    
 
  • เหลว เป็นน้ำ ไม่มีก้อนปรากฏ ท่าทางไม่ดี อาจหมายถึงการติดเชื้อในลำไส้บางประการ ควรรีบไปพบแพทย์ปฏิบัติตนตามคำแนะนำของแพทย์ รับประทานอาหารที่ปรุงสุกใหม่ ๆ เลือกรับประทานอาหารที่ย่อยง่าย เช่น ซุปข้าวกล้อง ซุปผัก ดื่มน้ำและเครื่องดื่มเกลือแร่เพื่อชดเชยแร่ธาตุที่สูญเสียไป
 

สีของอุจจาระบอกอะไรคุณบ้าง*

Color matters! *
    ปกติ
    อาจมีเลือดออกในลำไส้ใหญ่หรือทวารหนัก หรือรับประทานผักผลไม้สีแดง เช่น แตงโม บีทรูท
    รับประทานผักใบเขียวในปริมาณมาก
    อาจมีปัญหาที่ตับอ่อน ระบบน้ำดี เช่น ท่อน้ำดีอุดตัน หรือรับประทานยาบางชนิด
    อาจมีเลือดออกในระบบทางเดินอาหารส่วนต้น หรือรับประทานธาตุเหล็กบำรุงเลือด
   
*สาเหตุที่ทำให้อุจจาระเปลี่ยนแปลงหรือเปลี่ยนสีไปอาจเป็นไปได้หลายประการ ตัวอย่างข้างต้น เป็นเพียงข้อมูลเบื้องต้น หากอุจจาระของคุณมีการเปลี่ยนแปลงผิดปกติไปจากเดิมทั้งสี รูปร่าง ลักษณะหรือกลิ่น ควรรีบปรึกษาแพทย์

 


ข้อแนะนำในการขับถ่าย

  • ทำจิตใจให้สงบ อย่าเครียด หรือวิตกกังวลจนเกินไป
  • หมั่นออกกำลังกายและพักผ่อนให้เพียงพอ
  • ไม่ควรเบ่งอุจจาระแรงเกินไปเพราะอาจทำให้กล้ามเนื้อหูรูดหดเกร็ง จนเป็นเหตุให้ท้องผูกตามมา

Related Health Blogs