ก้าวสำคัญของการต้านมะเร็งเม็ดเลือดขาว

โรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว หรือที่รู้จักในอีกชื่อว่าโรคลูคีเมีย (Leukemia) เป็นโรคที่แม้ใครได้ยินก็คงอดพรั่นพรึงไม่ได้ เพราะนอกจากจะมีความรุนแรงถึงชีวิตแล้ว ยังเป็นโรคที่เราทุกคนล้วนมีโอกาสเป็นได้ทั้งสิ้น

 

ด้วยเหตุนี้เองที่ทำให้เทคโนโลยีการรักษาโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวได้รับการพัฒนาอย่างไม่หยุดยั้ง และ Better Health ฉบับนี้จะพาคุณไปรู้จักกับการปลูกถ่ายไขกระดูกที่เหมือนกันเพียงครึ่งเดียว ซึ่งริเริ่มให้มีขึ้นในประเทศไทยโดย นพ. วิเชียร มงคลศรีตระกูล ผู้เชี่ยวชาญด้านอายุรศาสตร์ โลหิตวิทยา และกลายมาเป็นความหวังครั้งใหม่ของผู้ป่วยมะเร็งเม็ดเลือดขาวจำนวนมาก 

 

รู้จักกับมะเร็งเม็ดเลือดขาว

โรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว เป็นโรคมะเร็งที่เกิดขึ้นในไขกระดูก เกิดจากการมีเซลล์เม็ดเลือดขาวตัวอ่อนที่เติบโตผิดปกติเป็นจำนวนมากโดยไม่ทราบสาเหตุ ซึ่งการแบ่งตัวอย่างไม่หยุดของเซลล์เหล่านี้ ได้ไปทำลายระบบการสร้างเม็ดเลือดปกติของไขกระดูก ทำให้เม็ดเลือดแดง และเกล็ดเลือด โดนลดทอนจำนวนลง ส่งผลให้ผู้ป่วยมีอาการโลหิตจางมีเลือดออกผิดปกติ มีจ้ำเลือดตามร่างกาย ติดเชื้อง่าย และมีภาวะแทรกซ้อนต่าง ๆ
 

ปัจจุบัน เราพบว่าในกลุ่มของโรคมะเร็งระบบเลือดซึ่งมีอยู่มากมายหลายชนิดนั้น มีผู้ป่วยด้วยโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวมากเป็นอันดับ 1 หรือ 2 คู่คี่กันมากับโรคมะเร็งต่อมน้ำเหลือง และถึงแม้ว่าจำนวนผู้ป่วยจะมีตัวเลขต่ำกว่าโรคมะเร็งชนิดอื่น ๆ แต่มะเร็งชนิดนี้กลับมีความรุนแรงถึงขั้นที่ทำให้ผู้ป่วยมีอาการทรุดหนักได้ในเวลาอันรวดเร็ว
 

โรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวแบ่งออกได้เป็น 2 ชนิด คือ ชนิดเฉียบพลัน และชนิดเรื้อรัง แต่ที่พบส่วนใหญ่มักเป็นชนิดเฉียบพลัน นั่นคือมีอาการภายใน 1 - 3 เดือนก่อนจะมาพบแพทย์ ซึ่งในอดีตเมื่อหลายสิบปีก่อน โอกาสที่จะหายจากโรคนั้นแทบไม่มีเลย แต่ปัจจุบัน วิธีการรักษาและตัวยาที่ใช้ได้รับการพัฒนาให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ตลอดจนมีการนำวิธีรักษาโดยการปลูกถ่ายไขกระดูกมาใช้ ทำให้ผู้ป่วยสามารถหายขาดจากโรคได้” นพ. วิเชียรกล่าว
 

สำหรับโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวแบบเรื้อรังนั้น มีการดำเนินของโรคเป็นไปอย่างช้า ๆ โดยอาจไม่แสดงอาการนานนับปี แต่จะทราบได้ด้วยการตรวจเลือดเพื่อหาความผิดปกติของเม็ดเลือด หรือตรวจสุขภาพทั่วไปว่า มีอาการที่เกี่ยวข้องอย่างเช่น ตับโต ม้ามโต หรือต่อมน้ำเหลืองโตหรือไม่  
 

การรักษาโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว

แนวทางในการรักษาโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวนั้น จะแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับชนิดของโรค แต่ไม่ว่าจะเป็นชนิดใดก็จำเป็นต้องอาศัยการดูแลจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบเลือดโดยตรง เนื่องจากเป็นโรคที่ต้องเผชิญกับภาวะแทรกซ้อนนับไม่ถ้วนซึ่งต่างจากมะเร็งชนิดอื่น ๆ
 

“ถ้าเป็นการรักษาลูคีเมียแบบเฉียบพลันเราต้องเริ่มที่การให้ยาเคมีบำบัดเพื่อให้โรคสงบ จากนั้น ถ้าในคนไข้ที่สามารถปลูกถ่ายไขกระดูกได้ ก็จะทำการปลูกถ่ายไขกระดูก ถ้าไม่ได้ก็จะให้ยาเคมีบำบัดขนาดสูงอีกแบบหนึ่ง เพื่อให้โรคหายขาด แต่ถ้าเป็นชนิดเรื้อรัง ในอดีตจะใช้การปลูกถ่ายไขกระดูกเพื่อให้โรคหายขาดก่อน แล้วจึงให้ยา แต่ปัจจุบันยามีคุณภาพดีขึ้นมาก ฉะนั้นก็ใช้ยาเป็นหลักก่อน แม้จะไม่สามารถทำให้โรคหายขาดได้เหมือนการปลูกถ่ายไขกระดูก แต่ผลการรักษาออกมาดีมากจนอัตราการรอดชีวิตสูงกว่าการปลูกถ่ายไขกระดูก” นพ. วิเชียรอธิบาย    
 

หนึ่งในสี่หมื่น

ในการที่จะปลูกถ่ายไขกระดูกนั้น สามารถทำได้ 2 วิธี คือใช้สเต็มเซลล์ที่อยู่ในเลือดหรือไขกระดูกของผู้ป่วยเอง กับใช้สเต็มเซลล์ของผู้อื่นแต่สำหรับผู้ป่วยมะเร็งเม็ดเลือดขาวนั้นมีความจำเป็นที่ต้องอาศัยการปลูกถ่ายไขกระดูกจากผู้อื่น เพราะมีโอกาสสูงที่เซลล์ไขกระดูกของตัวเองจะมีเซลล์มะเร็งปนเปื้อนมาด้วย
 

อย่างไรก็ตาม การปลูกถ่ายไขกระดูกที่ไม่ใช่ของตัวเองจะมีอุปสรรคอยู่ที่ความเข้ากันของ HLA (Human Leukocyte Antigen) ซึ่งเกี่ยวเนื่องอยู่กับรหัสพันธุกรรมของแต่ละบุคคล การใช้ไขกระดูกที่ HLA ไม่เข้ากับผู้ป่วยจะ ทำให้ภูมิคุ้มกันของผู้ป่วยเกิดอาการปฏิเสธไขกระดูกนั้น เช่น มีผื่นขึ้น ตับอักเสบ ตับวาย มีปัญหาในระบบทางเดินอาหารและอาจเสียชีวิตได้ในที่สุด
 

ยิ่งไปกว่านั้น โอกาสที่คนแปลกหน้าจะมี HLA เข้ากันได้กับผู้ป่วยมีเพียง 1 ใน 40,000 ราย หรืออีกนัยหนึ่งก็คือ แพทย์จำเป็นต้องมีจำนวนผู้บริจาคไขกระดูกไม่ต่ำกว่า 40,000 รายจึงจะหาผู้บริจาคที่เข้ากันได้เพื่อให้การรักษามีประสิทธิภาพ การปลูกถ่ายไขกระดูกจึงเป็นวิธีที่มีค่าใช้จ่ายสูง และใช้เวลานานในการค้นหาผู้บริจาคที่เหมาะสม 

 

การปลูกถ่ายไขกระดูกที่เหมือนกันเพียงครึ่งเดียว

“ด้วยข้อจำกัดเรื่องผู้บริจาคนี้เอง จึงเป็นที่มาของวิธีการรักษาแบบปลูกถ่ายไขกระดูกที่เหมือนกันเพียงครึ่งเดียว” นพ. วิเชียรเล่า “นั่นคือใช้ผู้บริจาคที่มี HLA เหมือนกันเพียงครึ่งเดียว ซึ่งสามารถหาได้จากพ่อ แม่ ลูก และพี่น้องร่วมสายเลือด”

ทั้งนี้ ความแตกต่างของการปลูกถ่ายไขกระดูกที่เหมือนกันเพียงครึ่งเดียว กับการปลูกถ่ายไขกระดูกธรรมดาจะอยู่ที่การให้ยากดภูมิคุ้มกันด้วยสูตรที่จำเพาะและแรงขึ้นเพื่อควมคุมอาการปฏิเสธไขกระดูก ซึ่งแพทย์จำเป็นต้องใช้ความระมัดระวังอย่างมาก เนื่องจากยาจะทำให้ผู้ป่วยเสี่ยงต่ออาการติดเชื้อ และไวต่อโรคแทรกซ้อนต่าง ๆ
 

การปลูกถ่ายไขกระดูกที่เข้ากันได้ร้อยเปอร์เซนต์ของผู้บริจาคทั่วไป (ไม่ใช่พี่น้องพ่อแม่เดียวกัน) กับการปลูกถ่ายไขกระดูกที่เหมือนกันเพียงครึ่งเดียวของคนในครอบครัวนั้นมีโอกาสประสบความสำเร็จและสภาวะแทรกซ้อนใกล้เคียงกัน เพียงแต่วิธีหลัง ผู้ป่วยมีโอกาสได้รับการรักษามากกว่า เพราะผู้บริจาคเป็นบุคคลที่อยู่ในครอบครัวเดียวกัน” นพ. วิเชียรกล่าว “และแม้จะมีความเสี่ยง แต่เนื่องจากโรคมีความรุนแรงมากกว่าความเสี่ยงในการรักษา การปลูกถ่ายไขกระดูกแบบเหมือนกันเพียงครึ่งเดียวจึงได้รับความสนใจเพิ่มมากขึ้นทั่วโลก”
 

แม้จะเป็นเรื่องน่ายินดีที่การรักษาโรคมะเร็งร้ายแรงชนิดนี้มีความก้าวหน้ามากขึ้นจนผู้ป่วยสามารถหายขาดจากโรคได้ แต่  นพ. วิเชียรยังคงย้ำในตอนท้ายว่า การดูแลรักษาสุขภาพให้แข็งแรง และการตรวจสุขภาพ อย่างสม่ำเสมอเพื่อเป็นการเฝ้าระวังก็ยังจำเป็นอยู่นั่นเอง
Posted by Bumrungrad International
เพราะมุ่งมั่นที่จะมอบการดูแลที่ดีที่สุดให้แก่ผู้ป่วย บำรุงราษฎร์ อินเตอร์เนชั่นแนลจึงไม่เคยหยุดพัฒนาตัวเอง โดยมีเป้าหมายเพื่อดำรงและสร้างสรรค์ความเป็นเลิศในการให้บริการด้านการแพทย์ Better Health ขอแนะนำให้รู้จักกับแพทย์ที่มากด้วยทักษะ และประสบการณ์ซึ่งทำให้ทีมแพทย์ของเรามีความแข็งแกร่ง ดูแลผู้ป่วยได้อย่างรอบด้านยิ่งขึ้น
Posted by Bumrungrad International
January 13, 2011
comments
จริงหรือหลอก? เรื่องที่ “เขาบอก” เกี่ยวกับมะเร็ง
สิ่งที่คุณทราบเกี่ยวกับโรคมะเร็งนั้น อยู่บนพื้นฐานความเป็นจริงที่พิสูจน์ได้แน่หรือ
Posted by Bumrungrad International
January 01, 2011
comments
โภชนาการ ต้านมะเร็ง
ภาวะโภชนาการที่ดี ไม่เพียงช่วยให้ผู้ป่วยโรคมะเร็งสามารถทนต่อผลข้างเคียงของการรักษาได้เท่านั้น แต่ยังช่วยพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยให้ดีขึ้นได้เช่นกัน
Posted by Bumrungrad International
January 01, 2011
comments
ก้าวสำคัญของการต้านมะเร็งเม็ดเลือดขาว
เพิ่มโอกาสในการรักษาให้กับผู้ป่วย ด้วยการปลูกถ่ายไขกระดูกที่เหมือนกันเพียงครึ่งเดียว Better Health ฉบับนี้จะพาคุณไปรู้จักกับการปลูกถ่ายไขกระดูกที่เหมือนกันเพียงครึ่งเดียว ซึ่งริเริ่มให้มีขึ้นในประเทศไทยโดยนพ. วิเชียร มงคลศรีตระกูล ผู้เชี่ยวชาญด้านอายุรศาสตร์ โลหิตวิทยา
Posted by Bumrungrad International
January 01, 2011
comments
มะเร็งกับการรักษา
พูดคุยกับ นพ. ณรงค์ศักดิ์ เกียรติขจรธาดา อายุรแพทย์ด้านโลหิตวิทยา และเนื้องอกวิทยา ผู้อำนวยการศูนย์มะเร็งฮอไรซันถึงความก้าวหน้าของการรักษาโรคมะเร็งในปัจจุบัน
Posted by Bumrungrad International
January 01, 2011
comments
News from Bumrungrad International
นับเป็นปีที่ 12 ติดต่อกันแล้ว สำหรับโครงการพ่อครัวเอก หรือ Great Chefs ซึ่งจัดขึ้นเป็นประจำทุกปีที่โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์
Posted by Bumrungrad International
January 01, 2011
comments
อาการปวดหลัง ปวดคอ หรือการเจ็บปวดกล้ามเนื้อบริเวณต่าง ๆ ดูจะเป็นปัญหาสุขภาพที่พบได้ทั่วไปในยุคปัจจุบัน
Posted by Bumrungrad International
January 01, 2011
comments
รู้ทันพฤติกรรม ทำลายกระดูก
ใครที่เคยมองว่าอาการเจ็บป่วยเกี่ยวกับกระดูกเป็นเรื่องของผู้สูงอายุคงต้องคิดใหม่ เพราะปัจจุบันเราพบว่าประชากรวัยหนุ่มสาวไปจนถึงวัยทำงาน มีแนวโน้มที่จะเผชิญกับปัญหาความผิดปกติ อันเกี่ยวเนื่องกับกระดูกเพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ นับตั้งแต่อาการปวดหลังและคอ ไปจนถึง โรคกระดูกสันหลังเสื่อม โรคกระดูกสันหลังคดงอผิดปกติ หรือโรคหมอนรองกระดูกสันหลังทับเส้นประสาท ซึ่งสาเหตุสำคัญของอาการเจ็บป่วยก่อนวัยเหล่านี้ มักเกิดจากพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมในชีวิตประจำวันนั่นเอง
Posted by Bumrungrad International
January 01, 2011
comments
Health Briefs กระดูกและข้อต่อ ศูนย์ออร์โธปิดิกส์ บำรุงราษฏร์
นั่งนานเกินไป อาจอันตรายถึงชีวิต เคลื่อนไหวบ้าง หลังรักษาเอ็นร้อยหวายฉีกขาด
Posted by Bumrungrad International
January 01, 2011
comments
ออกกำลังกายถูกต้อง ป้องกันการบาดเจ็บ
การออกกำลังกายที่ไม่ถูกต้องอาจส่งผลลบต่อร่างกายได้หลายประการไม่ว่าจะเป็นการเกิดบาดแผล เป็นตะคริว ข้อแพลง กล้ามเนื้อฉีก ข้อหลุด หรืออาจถึงขั้นกระดูกหักในกรณีเล่นกีฬาที่ต้องมีการปะทะ
Posted by Bumrungrad International
January 01, 2011
comments
ข้อเสื่อม เป็นอาการที่เกิดจากการเสื่อมสภาพของกระดูกอ่อนที่ฉาบผิวกระดูกข้อต่อไว้ไม่ให้มีการเสียดสีกันเมื่อเคลื่อนไหว ซึ่งเมื่อเราเคลื่อนไหวร่างกาย ไม่ว่าจะเป็นการลุก นั่ง ยืน หรือเดิน ข้อต่อจะทำงานสอดประสานกันอย่างต่อเนื่อง แต่เมื่อกระดูกอ่อนผุพังหรือบางลง กระดูกข้อต่อก็จะเสียดสีกันจนเป็นผลให้เกิดการอักเสบ ซึ่งผู้ป่วยจะรู้สึกเจ็บปวดบริเวณข้อต่อจนไม่สามารถเคลื่อนไหวร่างกายได้ตามปกติ และส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวันอย่างมาก
Posted by Bumrungrad International
January 01, 2011
comments
ปวดหลัง ปวดคอเรื้อรัง ต้องทำอย่างไร
อาการปวดหลัง หรือปวดคออาจเกิดขึ้นได้กับเราทุกคนในช่วงใดช่วงหนึ่งของชีวิต หลายรายโชคดีที่อาการปวดนั้นเป็นอยู่ไม่นานก็หายไป ขณะที่ผู้คนอีกจำนวนไม่น้อยมีอาการเรื้อรังจนไม่สามารถทำกิจกรรมระหว่างวันได้ตามปกติ Better Health ฉบับนี้พูดคุยกับ นพ. วีระพันธ์ ควรทรงธรรม ศัลยแพทย์ระบบประสาท และหัวหน้าสถาบันกระดูกสันหลังบำรุงราษฎร์ ถึงอาการปวดหลัง ปวดคอเรื้อรัง และความก้าวหน้าในการรักษาที่ช่วยให้ผู้ป่วยกลับมาดำเนินชีวิตอย่างปกติสุขได้มากที่สุด
Posted by Bumrungrad International
January 01, 2011
comments
Q & A ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับมะเร็ง
แม้ทุกคนจะมีความรู้พื้นฐานบ้างเกี่ยวกับมะเร็งแต่ก็ยังคงรู้สึกกลัวและมีความเข้าใจผิดอยู่มาก
Posted by Bumrungrad International
January 01, 2011
comments
รพ. บำรุงราษฎร์ มอบลานกิจกรรมใหม่ให้กับเด็กผู้ด้อยโอกาสศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก ชุมชนนิคมมักกะสัน
Posted by Bumrungrad International
January 01, 2011
comments
Health Briefs โรคมะเร็งเป็นหนึ่งในโรคร้ายแรงที่มีสาเหตุมาจากโรคเบาหวาน
โรคเบาหวานมีอันตรายเพิ่มอีกแล้ว เมื่อผลการวิจัยชิ้นหนึ่งถูกเปิดเผยในที่ประชุมสมาคมเพื่อการวิจัยโรคมะเร็งแห่งสหรัฐอเมริกา (The American Association for Cancer Research) ว่า โรคมะเร็งเป็นหนึ่งในโรคร้ายแรงที่มีสาเหตุมาจากโรคเบาหวาน
Posted by Bumrungrad International
January 01, 2011
comments
เรื่องของกัมมันตภาพรังสีที่คุณควรรู้
ข่าวสารเกี่ยวกับกัมมันตภาพรังสีสร้างความหวาดระแวงให้ผู้คนจำนวนมาก แต่เหรียญมีสองด้านฉันใด สารกัมมันตรังสีก็มีทั้งคุณและโทษฉันนั้น
Posted by Bumrungrad International
January 01, 2011
comments

บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ