หยุดบุหรี่ ลดมะเร็งปอด...ตรวจคัดกรอง พบก่อน รักษาหาย

มะเร็งปอด การตรวจวินิจฉัยและสาเหตุ
องค์การอนามัยโลกได้กำหนดให้วันที่ 31 พฤษภาคมของทุกปีเป็นวันงดสูบบุหรี่โลก เนื่องจากเล็งเห็นถึงอันตรายของบุหรี่ต่อสุขภาพ โดยหนึ่งในอันตรายที่เป็นที่ทราบกันดีและมีหลักฐานทางการแพทย์ชัดเจนคือ การสูบบุหรี่เป็นสาเหตุสำคัญของการเกิดมะเร็งปอด ซึ่งเป็นมะเร็งที่มีอัตราคร่าชีวิตผู้ป่วยเป็นอันดับต้นๆ สิ่งที่น่ากังวลคือหลายรายกว่าจะทราบว่าเป็นมะเร็งปอดก็เมื่อโรคลุกลามไปมากแล้ว ทั้งๆ ที่ในปัจจุบันมีการตรวจคัดกรองที่ช่วยให้สามารถตรวจพบเจอมะเร็งปอดได้ตั้งแต่ระยะแรกๆ ซึ่งจะช่วยเพิ่มโอกาสรักษาให้หายขาดได้
 
มะเร็งปอดจัดเป็นมะเร็งที่ทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิตเป็นอันดับต้นๆ โดยในประเทศสหรัฐอเมริกามะเร็งปอดเป็นมะเร็งที่ทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิตเป็นอันดับหนึ่งทั้งในผู้ชายและผู้หญิง สำหรับประเทศไทย จากข้อมูลสถิติสาธารณสุขปี พ.ศ.2555 ของสำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ กระทรวงสาธารณสุข ในส่วนของผู้ที่เสียชีวิตจากโรคมะเร็งพบว่า มะเร็งปอดเป็นมะเร็งที่ทำให้เกิดการเสียชีวิตเป็นอันดับสองทั้งในผู้ชายและผู้หญิง
 
สาเหตุของมะเร็งปอดที่สำคัญที่ทราบแน่ชัดคือ การสูบบุหรี่ แต่ในปัจจุบันพบผู้ป่วยบางส่วนเป็นเพศหญิง อายุน้อย ไม่สูบบุหรี่ ก็สามารถเป็นมะเร็งปอดได้เช่นกัน ทั้งนี้อาจมีสาเหตุมาจากสิ่งแวดล้อม มลพิษทางอากาศ หรือการได้รับสารที่ทำให้เกิดมะเร็งจากการทำงาน แต่โดยทั่วไปคนกลุ่มนี้มีโอกาสเป็นมะเร็งปอดน้อยกว่าคนสูบบุหรี่มาก
 
ผู้ป่วยโรคมะเร็งปอดในระยะแรกส่วนใหญ่มักไม่มีอาการแสดง ทำให้ไม่ทราบว่าตนเองเป็นมะเร็ง กว่าจะไปโรงพยาบาลพบแพทย์ก็เมื่อมะเร็งมีการเติบโตจนทำให้เกิดอาการต่างๆ ซึ่งอาการที่พบได้บ่อยมาก คือ ไอ โดยมักเป็นอาการไอที่ไม่มีสาเหตุ ไอโดยไม่เป็นหวัด หรือไอโดยเริ่มจากหวัดแต่ไอนานไม่หายสักที ในคนที่มะเร็งโตขึ้นมากอาจมีอาการไอเป็นเลือด เจ็บหน้าอกเวลาไอ หายใจเจ็บ รู้สึกเจ็บในทรวงอก หรือในกรณีที่มะเร็งแพร่กระจายไปอวัยวะอื่นอาจมีอาการแขนไม่มีแรง ร่างกายซีกหนึ่งทำงานไม่ได้ ซึ่งอาการเหล่านี้จะเป็นอาการในระยะหลังๆ และมักรักษาไม่หาย 
 
สิ่งสำคัญเมื่อมีอาการผิดปกติคือ ควรรีบพบแพทย์และเข้ารับการตรวจคัดกรองเพื่อหามะเร็งปอด ในปัจจุบันมีการตรวจคัดกรองมะเร็งปอดด้วยเอกซเรย์คอมพิวเตอร์แบบใช้ปริมาณรังสีต่ำ (low dose computed tomography) ซึ่งวิธีนี้มีความไวและความละเอียดมากกว่าวิธีการตรวจเอกซเรย์ปอดธรรมดาที่ใช้ในการตรวจสุขภาพประจำปี รวมถึงเป็นการตรวจที่ใช้ปริมาณรังสีน้อยและแสดงภาพเป็น 3 มิติ สามารถตรวจหาก้อนมะเร็งได้ถูกต้องชัดเจนแม้ก้อนมะเร็งยังมีขนาดเล็กหรือถูกบดบังโดยอวัยวะอื่น ในขณะที่การตรวจเอกซเรย์ธรรมดาสามารถตรวจพบได้เฉพาะกรณีที่ก้อนมะเร็งมีขนาดใหญ่และไม่ถูกบดบังโดยหัวใจ กระดูก หรือตามซอกมุมต่างๆ ในปอดเท่านั้น
 
ทั้งนี้การตรวจคัดกรองมะเร็งปอดสามารถช่วยลดอัตราการเสียชีวิตจากมะเร็งปอดลงได้ เนื่องจากการตรวจพบมะเร็งตั้งแต่ในระยะแรกและยังไม่มีการแพร่กระจายจะส่งผลต่อการรักษาที่ดี มีโอกาสรักษาให้หายขาดได้สูงถึง 90%
 
ผู้ที่มีความเสี่ยงสูง เช่น สูบบุหรี่มาก สูบบุหรี่มานาน มีประวัติคนในครอบครัวเป็นมะเร็ง มีคนในครอบครัวสูบบุหรี่ หรือผู้ที่อยู่ในสิ่งแวดล้อมที่ได้รับสารพิษที่อาจก่อให้เกิดมะเร็ง ควรเข้ารับการตรวจคัดกรองมะเร็งปอดทุกปี แต่เนื่องจากในปัจจุบันอาจพบมะเร็งปอดได้ในผู้ที่ไม่ได้สูบบุหรี่ด้วย ผู้ที่มีความเสี่ยงน้อย เช่น อายุน้อย ไม่สูบบุหรี่ ก็ควรหมั่นสังเกตอาการผิดปกติของตนเองและอาจเข้ารับการตรวจคัดกรองมะเร็งปอด โดยแพทย์จะพิจารณาถึงความเหมาะสมในผู้ป่วยแต่ละราย 
 
เรียบเรียงโดย ศ.นพ.ยงยุทธ์ พลอยส่องแสง อายุรแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคปอด ศูนย์โรคปอดและโรคระบบทางเดินหายใจ โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์
 
Posted by Bumrungrad International

บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ

บล็อกของโรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ ติดตามบล็อกของโรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ผ่าน RSS Feed