ตรวจคัดกรองมะเร็งปอดด้วย low-dose CT

มะเร็งปอดเป็นมะเร็งที่มีอัตราคร่าชีวิตผู้ป่วยเป็นอันดับต้นๆ ซึ่งอาจเป็นเพราะมะเร็งปอดมักไม่มีสัญญาณเตือนในระยะแรก กว่าผู้ป่วยจะมาพบแพทย์ก็เป็นระยะที่มะเร็งแพร่กระจายไปยังส่วนอื่นๆ ของร่างกายแล้ว ทำให้รักษาได้ยากและผู้ป่วยส่วนใหญ่เสียชีวิตในที่สุด ในทางกลับกัน หากตรวจพบมะเร็งปอดได้ตั้งแต่ในระยะแรก โอกาสรักษาให้หายขาดได้จะมีสูงถึง 90%
 
เป็นที่ทราบกันดีว่า สาเหตุที่สำคัญของมะเร็งปอดคือการสูบบุหรี่ การตรวจคัดกรองมะเร็งปอดจึงมักทำในคนที่สูบบุหรี่ซึ่งจัดเป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงเป็นหลัก แต่เป็นที่น่าสนใจว่า ในปัจจุบันเริ่มมีผู้หญิงจำนวนมากที่ไม่เคยสูบบุหรี่และไม่มีปัจจัยเสี่ยง เช่น ไม่มีคนใกล้ชิดสูบบุหรี่ แต่ก็เป็นมะเร็งปอด ดังนั้นการเน้นการตรวจคัดกรองแต่เฉพาะผู้ที่มีความเสี่ยงสูงเท่านั้นอาจไม่เพียงพอ เพราะทำให้ไม่ได้ตรวจและไม่พบผู้ป่วยมะเร็งปอดระยะเริ่มต้นในกลุ่มนี้
 
ในปัจจุบันการตรวจคัดกรองมะเร็งปอดสามารถทำได้ด้วยการตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์แบบใช้ปริมาณรังสีต่ำ หรือ low-dose computed tomography (low-dose CT) ซึ่งเป็นการตรวจที่ใช้ปริมาณรังสีน้อยและใช้วิธีการถ่ายภาพสามมิติที่ให้ความละเอียดมากกว่าการตรวจเอกซเรย์ธรรมดา การตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์แบบใช้ปริมาณรังสีต่ำนี้จึงช่วยให้
  • ตรวจพบความผิดปกติได้มากกว่า สามารถตรวจหาก้อนมะเร็งได้อย่างชัดเจนแม้ก้อนมะเร็งยังมีขนาดเล็กหรือถูกบดบังโดยอวัยวะอื่น นับว่าเป็นวิธีที่มีความไวและความละเอียดมากกว่าการตรวจเอกซเรย์ปอดธรรมดาที่ใช้ในการตรวจสุขภาพประจำปี ซึ่งสามารถตรวจพบได้เฉพาะกรณีที่ก้อนมะเร็งมีขนาดใหญ่และไม่ถูกบดบังโดยหัวใจ กระดูก หรือตามซอกมุมต่างๆ ในปอดเท่านั้น
  • สามารถตรวจคัดกรองมะเร็งปอดในระยะเริ่มต้น ช่วยให้สามารถรักษาได้ทันท่วงทีก่อนที่มะเร็งจะกระจายไปยังส่วนอื่นๆ ในร่างกาย
  • ป้องกันอันตรายที่จะได้รับจากรังสี เนื่องจากเป็นการตรวจที่ใช้ปริมาณรังสีต่ำ
จะเห็นได้ว่า การตรวจคัดกรองสามารถช่วยให้ค้นพบมะเร็งปอดได้เร็วขึ้นและลดอัตราการเสียชีวิตจากมะเร็งปอดได้ ผู้ที่มีความเสี่ยงสูงโดยเฉพาะผู้ที่มีความกังวลต่อการเกิดมะเร็งปอดจึงควรเข้ารับการตรวจคัดกรองมะเร็งปอดด้วยการตรวจเอกซเรย์แบบใช้ปริมาณรังสีต่ำ ซึ่งได้แก่
  • ผู้ที่สูบบุหรี่หรือมีประวัติสูบบุหรี่ที่อายุมากกว่า 50 ปีขึ้นไป
  • ผู้ที่มีบุคคลในครอบครัวสูบบุหรี่หรืออยู่ใกล้ชิดกับคนสูบบุหรี่ 
  • ผู้ที่อยู่ในสภาพแวดล้อมที่ต้องรับมลภาวะและสารพิษต่างๆ ติดต่อกันเป็นเวลานาน โดยเฉพาะสารจำพวกใยหิน (asbestos) ก๊าซกัมมันตรังสี (radon) หรือควันพิษจากรถยนต์และโรงงานอุตสาหกรรม
  • ผู้ที่มีประวัติคนในครอบครัวทางสายเลือดเป็นโรคมะเร็งปอด
  • ผู้ที่มีอาการไอเรื้อรังโดยไม่ทราบสาเหตุ
 
ผู้ที่มีความเสี่ยงข้างต้นควรมาพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อได้รับคำแนะนำ แต่ในผู้ที่มีความเสี่ยงน้อย เช่น อายุน้อย ไม่สูบบุหรี่ ก็ควรหมั่นสังเกตอาการ หากมีอาการผิดปกติ เช่น ไอไม่มีสาเหตุ ไอโดยไม่เป็นหวัด หรือไอโดยเริ่มจากหวัดแต่ไอนานไม่หายสักที ก็ควรปรึกษาแพทย์เพื่อเข้ารับคำแนะนำเกี่ยวกับการตรวจคัดกรองมะเร็งปอด โดยแพทย์จะเป็นผู้พิจารณาถึงความเหมาะสมของการตรวจในผู้ป่วยแต่ละราย
 
เรียบเรียงโดย ศ.นพ.ยงยุทธ์ พลอยส่องแสง อายุรแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคปอด ศูนย์โรคปอดและโรคระบบทางเดินหายใจ โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์
 
IMG
IMG
IMG
IMG

 

Posted by Bumrungrad International
ตรวจคัดกรองมะเร็งปอดด้วย low-dose CT
มะเร็งปอดเป็นมะเร็งที่มีอัตราคร่าชีวิตผู้ป่วยเป็นอันดับต้นๆ ซึ่งในปัจจุบันมีการตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์แบบใช้ปริมาณรังสีต่ำ หรือ low-dose CT เป็นตัวช่วยที่ทำให้การตรวจหามะเร็งปอดสามารถค้นพบได้เร็วขึ้นและสามารถรักษาให้หายขาดได้
Posted by Bumrungrad International
July 18, 2015
comments
GPS และการผ่าตัดสมัยใหม่
การผ่าตัดให้ผู้ป่วยบาดเจ็บน้อยที่สุด ปลอดภัยที่สุดนั้นเป็นเรื่องที่ท้าทายเสมอสำหรับศัลยแพทย์ ซึ่งเป็นที่มาของการใช้ระบบ navigation ในห้องผ่าตัด ยกตัวอย่างเช่น การผ่าตัดกระดูกสันหลัง ซึ่งระบบ navigation นั้น ช่วยเพิ่มความแม่นยำ และลดข้อผิดพลาด
Posted by Bumrungrad International
July 15, 2015
comments
ไขมันพอกตับ ภัยเงียบที่ไม่รู้ตัว
ภาวะไขมันพอกตับจะมีการดำเนินโรคแบบค่อยเป็นค่อยไป เปรียบเสมือนภัยเงียบที่ค่อยๆ ทำร้ายร่างกายเราโดยไม่รู้ตัว
Posted by Bumrungrad International
July 06, 2015
comments

บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ