VMAT เทคโนโลยีใหม่ของการฉายรังสีรักษามะเร็ง

VMAT (Volumetric Modulated Arc Therapy) เทคโนโลยีใหม่ของการฉายรังสีรักษามะเร็ง
“มะเร็ง” หนึ่งในโรคที่คร่าชีวิตคนไทยมากเป็นอันดับหนึ่ง โดยจากสถิติของกระทรวงสาธารณสุขพบว่า ผู้ชายไทยป่วยเป็นมะเร็งตับและท่อน้ำดีมากที่สุด รองลงมาคือ มะเร็งปอด และมะเร็งต่อมลูกหมาก ส่วนในผู้หญิงไทยป่วยเป็นมะเร็งเต้านม ตามมาด้วยมะเร็งตับและท่อน้ำดี และมะเร็งปากมดลูก ตามลำดับ
 
การรักษาโรคมะเร็งทำได้หลายวิธี ในปัจจุบันมี 3 วิธีหลัก ได้แก่ การผ่าตัดเพื่อนำก้อนมะเร็งออกจากร่างกาย การฉายรังสี และเคมีบำบัด
 
สำหรับการฉายรังสี ที่ผ่านมาในอดีตมีการใช้เครื่องฉายรังสีแบบ 2 มิติ ซึ่งไม่สามารถหมุนได้ ต้องคอยปรับตำแหน่งของผู้ป่วยให้ตรงกับองศาของเครื่องฉาย รวมถึงรังสีที่ออกมาก็มีปริมาณเท่ากันหมด ในขณะที่เซลล์มะเร็งเองมีขนาดไม่สม่ำเสมอ ทำให้บางส่วนได้รับปริมาณรังสีมากเกินไป และบางส่วนได้รับปริมาณรังสีน้อยเกินไป
 
ต่อมาได้มีการพัฒนาเครื่องฉายรังสีโดยใช้เทคนิคการฉายรังสีแบบปรับความเข้มหรือ IMRT (Intensity Modulated Radiation Therapy) ซึ่งสามารถกำหนดปริมาณรังสีให้เหมาะสมกับความหนาบางของเซลล์มะเร็งได้ แต่ข้อเสียของ IMRT คือ ใช้เวลาในการฉายรังสีนาน ผู้ป่วยจะต้องนอนบนเตียงประมาณ 10-20 นาที ทำให้มีโอกาสขยับตัวสูง ส่งผลให้เกิดความผิดพลาดของแผนการฉายรังสีที่กำหนดไว้
 
ในปัจจุบันจึงมีการพัฒนาเทคนิคใหม่เพื่อผลการรักษาที่ดียิ่งขึ้น ได้แก่ VMAT (Volumetric Modulated Arc Therapy) ซึ่งเป็นเครื่องฉายรังสีที่สามารถหมุนได้รอบตัวผู้ป่วย โดยสามารถปรับความเร็วของการหมุน รวมถึงปริมาณของรังสีและการเคลื่อนที่ของวัตถุกำบังรังสี ซึ่งจะช่วยให้รังสีครอบคลุมเฉพาะก้อนมะเร็งทั้งหมด แต่ลดจำนวนรังสีต่ออวัยวะรอบๆ จึงลดผลกระทบที่อาจเกิดกับอวัยวะข้างเคียงได้
 
ทั้งนี้ ก่อนการฉายรังสีด้วย VMAT จะมีการใช้ระบบภาพนำวิถีแบบ 3 มิติช่วยในการตรวจสอบตำแหน่งของก้อนมะเร็งในตัวผู้ป่วย และนำข้อมูลมากำหนดและคำนวณในระบบคอมพิวเตอร์ นอกจากนี้เตียงที่ใช้สำหรับฉายรังสีด้วย VMAT ยังสามารถปรับระดับและทิศทางได้ จึงช่วยกำหนดตำแหน่งของก้อนมะเร็งในผู้ป่วยให้ตรงกับบริเวณที่จะฉายรังสี ซึ่งองค์ประกอบทั้งหมดเหล่านี้จะช่วยให้สามารถทำการรักษามะเร็งได้อย่างถูกต้องแม่นยำยิ่งขึ้น
 
ด้วยวิธีการฉายรังสีแบบ VMAT นี้จึงช่วยลดระยะเวลาในการฉายรังสีลงเหลือเพียง 5 นาที ผู้ป่วยไม่ต้องนอนบนเตียงนาน โอกาสที่จะขยับตัวก็น้อยลง ความแม่นยำของการฉายรังสีตามแผนการรักษาที่วางไว้ก็จะเพิ่มขึ้น
 
อย่างไรก็ดี แม้เทคโนโลยีทางการแพทย์ในปัจจุบันจะพัฒนาขึ้นเพื่อให้การรักษามะเร็งมีความถูกต้องแม่นยำมากขึ้นและลดผลข้างเคียงลง แต่สิ่งสำคัญที่สุดของการรักษาก็ยังคงเป็นการทำงานร่วมกันอย่างใกล้ชิดของบุคลากรทางการแพทย์ ไม่ว่าจะเป็นอายุรแพทย์ รังสีแพทย์ และศัลยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญโรคมะเร็งชนิดต่างๆ ซึ่งจะเป็นผู้พิจารณาวิธีการรักษาที่เหมาะสมที่สุดสำหรับผู้ป่วยแต่ละราย รวมถึงนักฟิสิกส์ เจ้าหน้าที่ผู้ควบคุมการฉายแสง และทีมงานทุกฝ่าย ที่จะมากำหนดแผนการรักษาร่วมกัน เพื่อเป้าหมายที่สำคัญคือ ผลการรักษาที่ดีที่สุดและผลข้างเคียงที่น้อยที่สุด ซึ่งจะส่งผลต่อคุณภาพชีวิตที่ดีของผู้ป่วย
 
 
เรียบเรียงโดย ผศ.พญ.สุนันทา ศรีสุบัติ-พลอยส่องแสง รังสีแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคมะเร็ง ศูนย์มะเร็งฮอไรซัน โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์
 
Posted by Bumrungrad International
บทความที่เกี่ยวข้อง:
Targeted Therapy เจาะจงที่เป้าหมาย...ความหวังของการรักษามะเร็งเนื้องอกในมดลูก เรื่องที่ผู้หญิงควรจะรู้เนื้องอกในสมองเริ่มดูแลตั้งแต่ต้นปี เพื่อสุขภาพที่ดีของผู้สูงวัยเรื่องควรรู้เกี่ยวกับวัคซีนไข้หวัดใหญ่เรื่องน่ารู้เกี่ยวกับ “วัยทอง”เลิกบุหรี่ให้ได้ผล...แบบลาขาดเลือกน้ำมันพืชอย่างไรไม่ทำร้ายหัวใจโรคเกี่ยวกับตา...ที่ไม่ควรมองข้ามไข้เลือดออกในเด็กไขความลับ.....โรคมะเร็งกับรังสีรักษาไขมันพอกตับ ภัยเงียบที่ไม่รู้ตัวกลุ่มโรคไม่ติดต่อ (NCDs)...โรคที่เกิดจากพฤติกรรมการปลูกถ่ายไขกระดูกชนิดเหมือนกันเพียงครึ่งเดียว ความหวังของผู้ป่วยโรคในระบบเลือดการรักษามะเร็งต่อมลูกหมากด้วยวิธีรังสีรักษาข้ามเวลาไปดูการผ่าตัดในปี 2025ครีมกันแดด เลือกให้เหมาะ ใช้ให้ถูก ปกป้องผิวดูแลตัวเองอย่างไร...หลังการใช้รังสีรักษาโรคมะเร็ง?ตรวจคัดกรองมะเร็งปอดด้วย low-dose CTทางเลือกในการรักษามะเร็งต่อมลูกหมากทำไมคุณจำเป็นต้องรู้หมู่เลือดของตัวเองนมแม่ ที่สุดของคุณค่าอาหารเพื่อลูกน้อยมะเร็งปอด ตรวจคัดกรองได้ก่อนสายเกินไปมะเร็งมดลูก...อีกหนึ่งมะเร็งของผู้หญิงที่ควรรู้จักม่านตาอักเสบ ปล่อยไว้เสี่ยงตาบอดร่างกายของคุณจะเป็นอย่างไรหลังจากเลิกสูบบุหรี่รู้จักโรค IBD ลำไส้อักเสบเรื้อรังรู้จักภาวะครรภ์เสี่ยง เตรียมความพร้อมเพื่อการตั้งครรภ์รู้ทันมะเร็งลำไส้ใหญ่...ป้องกันได้ลูกตัวเตี้ย...อย่างไรที่เรียกว่า “เตี้ย”สู้มะเร็งปอดด้วย Targeted Therapyหยุดบุหรี่ ลดมะเร็งปอด...ตรวจคัดกรอง พบก่อน รักษาหายหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดรักษามะเร็งต่อมลูกหมาก (da Vinci Robot)
วิดีโอที่เกี่ยวข้อง:

บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ

บล็อกของโรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ ติดตามบล็อกของโรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ผ่าน RSS Feed